Hayot xavfsizligi asoslari
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan Andijon mashinasozlik instituti uchun tayyorlangan bo'lib, unda "Hayot faoliyati xavfsizligi" fanidan ma'ruzalar kursi keltirilgan. Kitobda hayot faoliyati xavfsizligining nazariy asoslari, huquqiy va tashkiliy asoslari, ishlab chiqarish jarayonlari sanitariyasi va gigienasi, yoritish va uning me'yorlari, favqulodda vaziyatlar, tabiiy ofatlar, terrorizm, fuqarolarni himoya qilish uslublari, yong'in xavfsizligi hamda birinchi tibbiy yordam ko'rsatish asoslari kabi muhim mavzular chuqur yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Hayot faoliyati xavfsizligi fanining nazariy asoslari: Ushbu mavzu hayot faoliyati xavfsizligining umumiy tushunchasi, fanining maqsadi va vazifalari, tarkibiy qismlari va ularni tekshirish ob'ektlari, boshqa fanlar bilan bog'liqligi hamda dolzarbligi kabi masalalarni o'z ichiga oladi.
- Hayot faoliyati xavfsizligining huquqiy va tashkiliy asoslari: Bu mavzu O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, mehnatni muhofaza qilish qonunlari va mehnat kodeksiga asoslangan hayot faoliyati xavfsizligining huquqiy asoslarini hamda ushbu fanning tashkiliy asoslarini ochib beradi.
- Ishlab chiqarish jarayonlari sanitariyasi va gigienasi: Mavzu ishlab chiqarish sharoitida sanitariya va gigiyena, inson mehnat faoliyatining turlari, fiziologik ta'siri, kasb kasalliklari, zararli omillar va ulardan himoyalanish usullari, jismoniy va kimyoviy omillar, shuningdek, mikroiqlim va uning me'yorlari kabi masalalarni tahlil qiladi.
- Ishlab chiqarishda yoritish va uning me'yorlari: Ushbu mavzu ishlab chiqarishda yoritishning ahamiyati, yoritishning asosiy turlari, tabiiy va sun'iy yoritishning me'yorlash va hisoblash usullari, hamda yoritishga qo'yiladigan sanitar-gigienik talablar va vositalarni o'z ichiga oladi.
- Favqulodda vaziyatlarda fuqarolar muhofazasi: Kitobning bu qismi favqulodda vaziyatlar, ularning turlari, sabablari, oqibatlari, fuqaro muhofazasining maqsadi, vazifalari, kuch va vositalari, shuningdek, terrorizm va aholi muhofazasi kabi masalalarni yoritadi.
- Kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari: Mavzu tabiiy ofatlarning turlari, jumladan yer silkinishi, kuchli shamol, qurg'oqchilik va ularning oqibatlari, shuningdek, yer surilishi va uning sabablarini chuqur o'rganadi.
- Terrorizm va aholi muhofazasi: Ushbu mavzu terrorizm tushunchasi, uning salbiy illatlari, xalqaro terrorizm, terrorizmga qarshi kurash qonunchiligi, bioterrorizm, terroristik aktlarning turlari va ulardan himoyalanish usullari kabi masalalarni qamrab oladi.
- Fuqarolarni favqulodda vaziyatlardan himoya qilish uslublari va vositalari, ularning xususiyatlari: Mavzu favqulodda vaziyatlarda fuqarolarni himoya qilish uslublari va vositalari, ularning xususiyatlari, FVDT boshqaruv tizimlari va ularning ob'ektlar darajasidagi vazifalari, FM shtabining tizimlari hamda vositalari kabi masalalarni tahlil qiladi.
- Yong'in xavfsizligi: Ushbu mavzu yonish jarayoni va yonish turlari, yonuvchi moddalar, gazlar, changlar, shuningdek, korxonalarning yong'in va portlash xavfi bo'yicha darajalari hamda ulardan himoyalanish usullarini o'z ichiga oladi.
- Birlamchi tibbiy yordam ko'rsatish asoslari: Kitobning so'nggi mavzusi baxtsiz hodisalarda shikastlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko'rsatish, jumladan, qon ketishni to'xtatish, kuyish, sovuq urish va zaharlanishlarda ko'rsatiladigan yordamni o'z ichiga oladi.