Ген-модификацияланган озиқ-овқат маҳсулотларини тиббий-биологик хавфсизлигини баҳолашни илмий асослаш (соя мисолида)
Ushbu dissertatsiya gen-modifikatsiyalangan (GM) oziq-ovqat mahsulotlarining, xususan, soya unining tibbiy-biologik xavfsizligini baholashning ilmiy asoslarini tadqiq etadi. Tadqiqotda GM soya uni bilan boqilgan laboratoriya hayvonlarining genetik, embriotoksik, karsinogenik, gonadotoksik va umumiy morfologik ko'rsatkichlariga ta'siri o'rganilgan. Natijalar GM mahsulotlarining salbiy ta'sirlari mavjudligini ko'rsatib, ularning xavfsizligini baholash uchun ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish zaruratini ta'kidlaydi.
Asosiy mavzular
- Gen-modifikatsiyalangan oziq-ovqat mahsulotlarining tibbiy-biologik xavfsizligini baholashning ilmiy asoslari: Tadqiqotning asosiy maqsadi gen-modifikatsiyalangan soya uni bilan boqilgan laboratoriya hayvonlarida o'tkazilgan eksperimental tadqiqotlar asosida GM mahsulotlarining tibbiy-biologik xavfsizligini ilmiy asoslashdan iborat.
- GM soya unining genotoksik va embriotoksik ta'siri: Tadqiqotda GM soya uni bilan boqilgan kalamushlarning jinsiy hujayralarida postesplamentatsion embrion o'limiga olib keladigan dominant letal mutatsiyalar mavjudligi aniqlangan. Shuningdek, homiladorlikning kech kuzatilishi, o'lik embrionlar tug'ilishi va tug'ish jarayonining cho'zilishi kuzatilgan.
- GM soya unining gonodotoksik va umumiy morfologik ta'siri: Erkak kalamushlarda GM soya uni bilan boqish natijasida urug'donlarda yallig'lanish belgilari va urug'lantirish qobiliyatining pasayishi kuzatilgan. GM soya unining jigarga va talog'iga ham salbiy ta'sir ko'rsatishi aniqlangan.
- GM mahsulotlarining xavfsizligini baholash bo'yicha tavsiyalar: Tadqiqot natijalari asosida GM mahsulotlarining xavfsizligini baholash bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan va amaliyotga tatbiq etilgan.