Методическое пособие по дисциплине «Теория налогов»
Ushbu taqdim etilayotgan "Teoriya narogov" nomli uslubiy qo'llanma, O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta'lim Vazirligi tomonidan tasdiqlangan dastur asosida tayyorlangan bo'lib, Toshkent Moliya Institutining "Naloglar va soliqqa tortish" hamda "Naroglar nazariyasi" fanlaridan seminar mashg'ulotlarini o'tkazish uchun mo'ljallangan. Qo'llanma bakalavriatning 5230800- "Naloglar va Nalogga tortish" ta'lim yo'nalishi talabalari uchun mo'ljallangan. Unda talabalarning bilimlarini mustahkamlash, nazariy bilimlarni yanada chuqurlashtirish, amaliy ko'nikmalarni shakllantirish maqsad qilingan. Qo'llanma joriy yilgi ta'lim standartlari va o'quv dasturlariga muvofiq holda yaratilgan.
Asosiy mavzular
- 1-MAVZU: "Naroglar nazariyasi" kursining predmeti va mazmuni: Bu mavzu talabalarga "Naroglar nazariyasi" fani predmeti, maqsadi, asosiy tushunchalari, tuzilishi va vazifalarini tushuntirishga qaratilgan. Naroglar nazariyasining asosiy usullari, uning makroiqtisodiy ko'rsatkichlardagi o'rni, narog siyosatida tutgan ahamiyati hamda Naroglar nazariyasining rivojlanish tarixi kabi masalalar ham yoritilgan.
- 2-MAVZU: Naroglar paydo bo'lishi va rivojlanish tarixi: Ikkinchi mavzu naroglar tarixining qadimgi davrlardan boshlab rivojlanish bosqichlarini o'rganishga bag'ishlangan. Qadimgi Rim, Yunoniston va Misr davlatlaridagi naroglar, narog nazariyasining paydo bo'lishi, Markaziy Osiyoda narog tizimlarining shakllanishi hamda turli davrlardagi naroglar tarixi haqida batafsil ma'lumot berilgan.
- 3-MAVZU: Naroglarining iqtisodiy mohiyati va prinsiplari: Uchinchi mavzu naroglarining iqtisodiy mohiyati, ularning fiskal, iqtisodiy, rag'batlantiruvchi va boshqa funksiyalari, Naroglarining iqtisodiy samaradorligi va ularning jamiyatdagi o'rni kabi masalalarni qamrab oladi. Shuningdek, Adam Smit va Adolf Vagner kabi iqtisodchilarning naroglar haqidagi qarashlari ham tahlil qilinadi.
- 4-MAVZU: Naroglar elementlari: To'rtinchi mavzu har qanday narogning tarkibiy elementlari, jumladan, narog obyekti, narog bazasi, narog stavkasi, narog muddati, narog to'lovi usullari kabi tushunchalarni ochib beradi. Narog tizimining elementlari va ularning qonunchilikdagi o'rni ham ko'rsatib o'tilgan.
- 5-MAVZU: Narog siyosatining asosiy yo'nalishlari: Beshinchi mavzu narog siyosatining maqsadlari, strategiyasi va taktikasi, shuningdek, uning makroiqtisodiy holatga ta'siri kabi masalalarni qamrab oladi. Narog siyosatining davlat iqtisodiy siyosatidagi o'rni ham tahlil qilinadi.
- 6-MAVZU: Naroglar tizimi va uning shakllanishining nazariy asoslari: Oltinchi mavzu O'zbekiston Respublikasining naroglar tizimi, uning iqtisodiy ko'rsatkichlari, narog siyosati va narog mexanizmlari bilan bog'liq masalalarni o'rganadi. Narog tizimining asosiy tamoyillari va ularning nazariy asoslari ham yoritiladi.
- 7-MAVZU: Naroglar va makroiqtisodiy vaziyatning o'zaro bog'liqligi: Yettinchi mavzu naroglar va makroiqtisodiy vaziyat o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni, narog yuklamasining iqtisodiyotga ta'sirini tahlil qiladi. Narog siyosatining davlat tomonidan qo'llaniladigan usullari va naroglar ta'sirini baholash metodlari ham ko'rsatib o'tiladi.
- 8-MAVZU: Naroglar ishini tashkil etish asoslari: Sakkizinchi mavzu naroglar ishini tashkil etishning huquqiy asoslari, naroglar tizimi va narog siyosati, narog mexanizmlari va ularning funksiyalari kabi masalalarni qamrab oladi. Talabalarning bu sohadagi bilimlarini chuqurlashtirishga qaratilgan.
- 9-MAVZU: Xalqaro naroglashtirish: To'qqizinchi mavzu xalqaro naroglashtirishning o'ziga xos jihatlari, chet el fuqarolari va yuridik shaxslardan olinadigan naroglar, ularning ikki tomonlama naroglashtirishdan himoya qilish mexanizmlari kabi masalalarini o'rganadi.