Маҳаллий хомашёлар асосида таркибида эпокси гуруҳ тутган бирикмалар олиш ва қўллаш
Ushbu dissertatsiya O'zbekiston Respublikasi kimyo sanoatining rivojlanishiga hamda qishloq xo'jaligi va boshqa tarmoqlar uchun zarur bo'lgan yuqori samarali polimer materiallar, jumladan, epoksid smolalari asosidagi kompozitsiyalar ishlab chiqarishga bag'ishlangan. Tadqiqotda mahalliy xomashyolardan foydalanib, tarkibida fosfor, azot va metallar bo'lgan yangi turdagi epoksid oliogomerlarni olish texnologiyasi ishlab chiqilgan hamda ularning qo'llanilishi bo'yicha ilmiy va amaliy asoslar yaratilgan. Ishlab chiqilgan texnologiyalar va kompozitsiyalar Respublikamiz iqtisodiyotining turli tarmoqlarida, jumladan, qurilish, transport va elektrotexnika sohalarida qo'llanilishi mumkinligi ko'rsatilgan. Shuningdek, tadqiqot davomida olingan natijalar asosida yangi turdagi kimyoviy mahsulotlar yaratish, ularning texnik-iqtisodiy samaradorligini oshirish va import o'rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishga hissa qo'shilishi ta'kidlanadi.
Asosiy mavzular
- Epoksid oliogomerlarini olish texnologiyasi: Tadqiqotda mahalliy xomashyolar (tiomochevina, amidofos, urea, epichlorohydrin)dan foydalanib, tarkibida fosfor, azot va metallar bo'lgan yangi turdagi epoksid oliogomerlarni olishning ilmiy va amaliy usullari ishlab chiqilgan. Ushbu oliogomerlarning fiziko-kimyoviy va fizik-mexanik xususiyatlari o'rganilgan va ularning kimyoviy tuzilishi aniqlangan.
- Epoksid kompozitsiyalarining tadqiqoti va qo'llanilishi: Olingan epoksid oliogomerlar asosida turli polimer kompozitsiyalar (kompozitlar, kleylar, qoplamalar) tayyorlangan. Ushbu kompozitsiyalarning olovbardoshlik, korroziyaga chidamlilik, issiqlikka chidamlilik kabi xususiyatlari o'rganilgan. Tadqiqot natijalari O'zbekiston Respublikasida ishlab chiqarilayotgan va import qilinayotgan shunga o'xshash mahsulotlar bilan solishtirilgan hamda iqtisodiy samaradorligi asoslab berilgan.
- Tadqiqot natijalarining amaliy ahamiyati: Olingan natijalar asosida ishlab chiqilgan texnologiyalar va kompozitsiyalar Respublikamizning kimyo sanoatida, qurilish, transport va elektrotexnika sohalarida keng qo'llanilishi mumkinligi ko'rsatilgan. Bu esa import o'rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishni ko'paytirishga va iqtisodiyotni rivojlantirishga hissa qo'shadi.