Ўзбек тилида жинс тушунчасининг ифодаланиши

Ushbu dissertatsiya avtoreferati o'zbek tilidagi jins (gender) tushunchasining leksik-semantik, morfologik, sintaktik, leksik-sintaktik va leksik-morfolokik usullar orqali ifodalanishini tadqiq etadi. Unda jins kategoriyasining kelib chiqishi, biologik jins va til orasidagi aloqasi, shuningdek, jinsni ifodalovchi turli til birliklari va ularning semantik rivojlanishi atroflicha ko'rib chiqiladi. Tadqiqotda turkiy tillardagi jins muammolari, xususan, o'zbek tilidagi jinsni ifodalovchi usullar va ularning tarixiy rivojlanishi ham o'rganilgan.

Asosiy mavzular

• O'zbek tilida jins tushunchasining ifodalanishi: Ushbu mavzu dissertatsiyaning asosiy qismini tashkil etadi. Unda o'zbek tilidagi jinsni ifodalovchi turli usullar, ya'ni leksik-semantik, morfologik, sintaktik va boshqa vositalar, ularning qo'llanilishi va rivojlanishi tahlil qilinadi.
• Jins kategoriyasining lingvistik jihatlari: Bu mavzu orqali jins kategoriyasining kelib chiqishi, uning biologik jins bilan aloqasi hamda turli tillarda bu kategoriya qanday ifodalanishi haqida ma'lumot beriladi.
• Turkiy tillarda jins muammosi: Ushbu qismda turkiy tillardagi jins kategoriyasining o'rganilishi, xususan, qadimgi turkiy va eski o'zbek tillaridagi jinsni ifodalovchi vositalar haqida so'z boradi.
• Jinsni ifodalovchi so'zlar va ularning semantik rivojlanishi: Bu mavzu orqali jinsni ifodalovchi leksik birliklarning semantik o'zgarishlari, ya'ni ma'no kengayishi, torayishi va boshqa o'zgarishlar tahlil qilinadi.