Сут бези саратонининг ўзбекистондаги эпидемиологик хусусиятлари
Ushbu avtoreferatda O'zbekistonda sut bezi saratoni (SBS) kasalligining epidemiologik xususiyatlari, uning rivojlanish xavfi omillari, diagnozlash va profilaktika usullari tahlil qilingan. Tadqiqotda SBS ning rivojlanishida genetik, ekologik, ijtimoiy-iqtisodiy omillarning o'rni, shuningdek, mikroelementlar statusining ahamiyati o'rganilgan. Zamonaviy kompyuter dasturlari yordamida kasallik xavfini aniqlash va yuqori xavfli guruhlarni shakllantirish usullari taklif etilgan. Natijalarda aholining ushbu kasallik haqidagi xabardorligini oshirish va skrining tadbirlarini takomillashtirish zarurati ko'rsatilgan.
Asosiy mavzular
- O'zbekistonda sut bezi saratoni epidemiologiyasi: O'zbekiston aholisi o'rtasida sut bezi saratoni kasallanishi va o'lim ko'rsatkichlarining dinamikasi, hududiy va yoshga bog'liq xususiyatlari, demografik va ijtimoiy-iqtisodiy omillarning ta'siri tahlil qilingan. 2001-2017 yillar davomida kasallanishning o'sish tendensiyalari va kelgusi prognozlari ko'rsatilgan.
- Sut bezi saratoni rivojlanishining xavf omillari: Jins, yosh, reproduktiv anamnez (hayz ko'rish davomiyligi, homiladorliklar, tug'ruqlar, abortlar), genetik, ekologik (suv sifatining buzilishi), ijtimoiy-iqtisodiy holat (ish sharoiti, moddiy ta'minot), zarali odatlar (alkogol) kabi omillarning kasallik rivojlanishiga ta'siri o'rganilgan.
- Mikroelementlar statusining ahamiyati: Sut bezi saratoni bilan kasallangan bemorlarning soch tuki tarkibidagi mikroelementlar (temir, rux, mis, kobalt, xlor va boshqalar) miqdorining o'zgarishlari o'rganilgan. Mikroelementlar disbalansi kasallikning rivojlanishida muhim rol o'ynashi va ular biomarker sifatida ishlatilishi mumkinligi ko'rsatilgan.
- Kompyuter skrining testi va aholining xabardorligi: Kasallik xavfini aniqlash va yuqori xavfli guruhlarni shakllantirish uchun kompyuter dasturi ishlab chiqilgan. Aholining sut bezi saratoni va uning oldini olish usullari haqidagi xabardorligi baholangan va bu boradagi kamchiliklar aniqlangan.