Менежмент ва иқтисодиёт
Ushbu kitob «Menejment va iqtisodiyot» fanidan ma'ruzalar matnini o'z ichiga oladi. Kitobda menejmentning umumiy tavsifi, sanoat tarmoqlarining milliy iqtisodiyotdagi o'rni va ahamiyati, tarmoq ishlab chiqarishning holati va rivojlanish xususiyatlari, tarmoq resurslari, ishlab chiqarish fondlari va quvvatlaridan oqilona foydalanish, sanoat korxonalarida ishlab chiqarish samaradorligini oshirish maqsadida qo'llaniladigan boshqaruv tamoyili – usullari, vositalari, shakllari, hamda respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar natijalari va hududiy muammolarning iqtisodiyot va menejment istiqboliga ta'siri masalalari to'g'risidagi mavzular yoritilgan bo'lib, oliy ta'lim tizimida noiqtisodiy yo'nalishlarda ta'lim olayotgan bakalavrlar uchun mo'ljallangan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida islohotlarni chuqurlashtirish iqtisodiyotga kiritilgan investitsiyalar va mavjud moddiy-texnika asosini modernizatsiya qilishdan tashqari boshqaruvning demokratik tamoyillarini kuchaytirish, korxona, firma va ularga tenglashtirilgan ishlab chiqarish tuzilmalarining xo`jalik faoliyati bilan bog’liq mustaqillik doirasini kengaytirish, siyosatning iqtisodiyotdan ustunligiga barham berish, inson faoliyatining barcha soha va tarmoqlarida tashabbuskorlik, izlanish va hokazolarning rivojlanishi uchun ham keng imkoniyatlar yaratmoqda. Bugungi zamonaviy muttaxassis kadr ham tadbirkor, ham tashkilotchi, shu bilan birga ayni paytda o`z huquqini biladigan va himoya qila oladigan kishi bo`lishi kerak. Zamon talablariga javob beradigan fidoiy, yangilikka intnluvchan, tashabbuskor, kasbiy bilimlarga ega bo’lgan kadrlarini tayyorlash va ularning zaxirasini shakllantirish bugungi kunning dolzarb masalalaridandir. «Menejment va iqtisodiyot»ni fan sifatida kiritish hozirgi paytda katta iqtisodiy yutuqlar, innovatsion o`zgarishlar, inson mehnatiga umuman yangi bo`lgan yondashuvlar, ijodiy individullikning rivojlanishi va boshqalar bilan bog’liq.
- Mavzu 1. “Menejment va iqtisodiyot” fanining asosiy mazmuni, predmeti va vazifalari.: Iqtisodiyot jamiyat hayotining asosi sifatida, iqtisodiyotni rivojlantirishning bozor modeli. Menejment tushunchasi va mohiyati. Menejment nazariyalarining rivojlanish bosqichlari. Menejment maqsadlari va funktsiyalari.
- Mavzu 2. Korxona - mustaqil xo`jalik faoliyatini yurituvchi bozor sub’yekti: Milliy iqtisodiyotni rivojlanishi va aholi bandligini ta’minlashda korxonaning o`rni va roli. Tashkilot haqida tushuncha. Rasmiy va norasmiy tashkilotlar. Tashkilotning ichki va tashqi muhiti.
- Mavzu 3. Sanoat tarmoqlari korxonalarining ishlab chiqarish fondlari.: Asosiy fondlarning iqtisodiy mohiyati, tarkibi va tasnifi. Asosiy fondlarni baholash. Asosiy fondlarning eskirishi va amortizatsiyasi. Asosiy fondlardan foydalanish ko`rsatkichlari.
- Mavzu 4. Sanoat tarmoqlari korxonalarida ishlab chiqarish xarajatlari, mahsulot tannarxi va narxi: Xarajatlar va ularning tasnifi. Sanoat tarmoqlari korxonalarida mahsulot tannarxini tashkil qiluvchi unsurlar. Xarajatlar strukturasi. Tannarx xarajatlarini kamaytirish yo’llari.
- Mavzu 5. Sanoat tarmoqlari korxonalarining daromadi va rentabelligi: Sanoat tarmoqlari korxonalari daromadi to’g’risida tushuncha va daromad manbalari. Foyda ko`rinishlari va ularni hisoblash usullari. Foydaning shakllanishi va taqsimlanishi. Sanoat tarmoqlari korxonalari rentabelligi. Rentabellik ko`rsatkichlari va ularni hisoblash usullari.
- Mavzu 6. Sanoat korxonalari kadrlari va mehnat motivatsiyasi.: Boshqaruv tizimida xodimlar va ularning turkumlanishi. Xodimlarni boshqarish tizimi va tamoyillari. Kadrlarni tanlash, joy-joyiga qo`yish va tayyorlash. Mehnat unumdorligi va uni oshirish.
- Mavzu 7. Sanoat menejmentining tashkiliy strukturasi.: Tashkiliy strukturaning mohiyati va umumiy tavsifi. Tashkiliy tuzilma turlari. Boshqaruv tashkiliy tarkiblarini takomillashtirish.
- Mavzu 8. Sanoat korxonalari boshqaruv uslublari va uni takomillashtirish yo`llari.: Boshqaruv uslubining shakllanishi va o`ziga xos xususiyatlari. Boshqaruv uslublarining turkumlanishi va rahbarlik turlarining o`ziga xos xususiyatlari. Rahbar fazilatlari va madaniyati.
- Mavzu 9. Boshqaruv qarorlarini qabul qilish va uni takomillashtirish yo`llari.: Boshqaruv qarorlarining mohiyati va ularga qo`yiladigan talablar. Boshqaruv qarorlari tasnifi. Qarorni ishlab chiqish va uni qabul qilish. Qarorlarning ijrosini uyushtirish va ularning bajarilishini nazorat qilish.
- Mavzu 10. Sanoat korxonalari marketingini boshqarish.: Marketing tushunchasi, turlari va strategiyasi. Bozor imkoniyatlarini o`rganish. Korxonada marketing xizmatini tashkil etish. Reklama: funktsiyasi va vazifalari.
- Mavzu 11. Sanoat korxonalarida strategik boshqaruv.: Strategiya va strategik menejment tushunchasi. Ishlab chiqarishning iqtisodiy strategiyasi, uning elementlari va omillari. Ishlab chiqarishni strategik boshqarish. Strategik reja va uning bosqichlari.
- Mavzu 12. Sanoat korxonalari boshqaruvida axborot va kommunikatsiya.: Boshqaruv jarayonini axborot bilan ta`minlash. Korxonada axborot tizimlari. Kommunikatsion jarayon va uning bosqichlari.
- Mavzu 13. Sanoat korxonalarida boshqaruv jarayoni texnologiyasini ishlab chiqish.: Sanoat korxonalarida boshqaruv jarayoni va uning texnologiyasi. Boshqaruv operatsiyalari va protseduralarining turkumlanishi va ularni loyihalashtirish. Boshqaruv texnologik tsiklining tavsifi.
- Mavzu 14. Sanoat menejmenti tizimining iqtisodiy samaradorligini hisoblashning uslubiy va amaliy jihatlari.: Menejment samaradorligi tushunchasi. Menejment samaradorligini baholash mezonlari. Menejment samaradorligining iqtisodiy ko`rsatkichlari tizimi. Menejmentning ijtimoiy samaradorligi.