Юқори навли пахталарни қуритиш технологик жараёнини такомиллаштириш

Ushbu dissertatsiya Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 29 iyuldagi «Qoraqalpog'iston Respublikasi Qishloq xo'jaligi vazirligi tizimidagi viloyatlararo ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan ishlab chiqilgan qishloq xo'jaligi texnikalari va ularni modernizatsiyalash bo'yicha innovatsion loyihalarining samaradorligini baholash va ularni implementing qilish bo'yicha chora-tadbirlar to'g'risidagi» 2020 yil 29 iyuldagi 367-sonli qarori asosida Qoraqalpog'iston Respublikasi qishloq xo'jaligi vazirligi huzuridagi qishloq xo'jaligi texnikalarini ishlab chiqish va ekspluatatsiyasini ilmiy-tadqiqot instituti huzuridagi fan doktori (PhD) ilmiy darajasini beruvchi DSc.03/30.12.2022.T.08.01 raqamli ilmiy kengash tomonidan tasdiqlangan himoya mavzusi asosida tayyorlangan.

Asosiy mavzular

• Yoritilgan asosiy mavzular: Ilmiy tadqiqotning asosiy maqsadi – paxta tozalash va quritish texnologik jarayonini takomillashtirishdan iborat bo'lib, energiya va resurslarni tejaydigan texnologiyani yaratishdir. Tadqiqotda paxta tolasi sifatini saqlagan holda quritish va tozalashning samarali usullari ishlab chiqilgan. Jumladan, shneqli tozalagichda issiqlik almashinuvi jarayonini modellashtirish, paxta namligini kamaytirish va uning sifatini yaxshilash uchun optimal rejimlar aniqlangan. Ishlab chiqarish sharoitida o'tkazilgan tajribalar asosida takomillashtirilgan uskunaning samaradorligi oshirilgan va yoqilg'i sarfi kamaytirilgan.
• O'zgaruvchi va o'zgarmas omillarning o'zaro bog'liqligi: Paxtani quritish jarayonida havo harorati, tezligi va quritish vaqtining paxta tolasi harorati va namligiga ta'siri o'rganilgan. Shu bilan birga, uskunaning tozalash samaradorligiga ta'sir etuvchi omillar aniqlanib, ularni optimallashtirish bo'yicha tavsiyalar berilgan.
• Ijodiy natijalar va iqtisodiy samaradorlik: Tadqiqot natijasida quritish-tozalash texnologiyasini takomillashtirish bo'yicha yangi yondashuvlar ishlab chiqilgan. Ishlab chiqarishga tatbiq etilgan usullar natijasida paxta tozalash uskunalari samaradorligi 7-8% ga oshgan, tolada begona moddalar miqdori 0,2-0,3% kamaygan va yoqilg'i sarfi 2 barobar kamaygan. Tadqiqot natijalarini joriy etishdan olingan iqtisodiy samaradorlik 308795 ming so'mni tashkil etadi.