Бошқарув ҳисоби

Ushbu kitobda 'Boshqaruv hisobi' fanining nazariy va amaliy jihatlari batafsil yoritilgan. Unda xarajatlarni turlarga ajratish, ularning hisobi, qiymat shakllantirish usullari, byudjetlashtirish, standart hisob va nazorat kabi muhim mavzular qamrab olingan. Shuningdek, kompaniya Segmentar hisobi va Transfert baholash kabi mavzular ham tahlil qilingan. Kitobda nazariy ma'lumotlar bilan bir qatorda, amaliy misollar va masalalar orqali bilimlarni mustahkamlashga alohida e'tibor qaratilgan. Raqamli texnologiyalar va zamonaviy menejment tamoyillari asosida buxgalteriya hisobi tizimini takomillashtirishga oid tavsiyalar ham berilgan.

Asosiy mavzular

Boshqaruv hisobi faniga kirish: Boshqaruv hisobining mohiyati, elementlari, predmeti va boshqa fanlar bilan aloqasi hamda farqlari yoritilgan. Boshqaruv hisobining qiziqish doirasi va muhimligi tushuntirilgan.
Xarajatlarni turkumlash va ularning hisobi: Xarajatlarning turlari, tasnifi, klassifikatsiyasi va ularning hisobga olinish usullari bilan tanishtirilgan. Doimiy va o'zgaruvchan xarajatlarning farqlari va ularning tahlili o'rgatilgan.
Xarajatlar funksiyalarini baholash usullari: Xarajatlar va ularning o'zgarishiga ta'sir etuvchi omillar o'rtasidagi bog'liqlikni aniqlash usullari, jumladan, regressiya tahlili va grafik usullar tushuntirilgan.
Material xarajatlarining hisobi: Materiallarning boshqaruv jarayoni, ularni xarid qilish, saqlash va ishlab chiqarishga berish hamda ularning hisobga olinish usullari yoritilgan.
Mehnat xarajatlari hisobi: Mehnat xarajatlarining mohiyati, ularning turlari va hisobga olinishi, ish haqini to'lash tizimlari hamda mehnat unumdorligi kabi mavzular tahlil qilingan.
Ustama xarajatlar hisobi: Ustama xarajatlarning mohiyati, ularni taqsimlash zarurati va usullari, jumladan, aniq va bilvosita xarajatlarni ajratish, ustama stavkalarni hisoblash kabi masalalar yoritilgan.
Buyurtmali kalkulyatsiya qilish usuli (Order costing): Buyurtmali kalkulyatsiyaning mohiyati, usullari va qo'llanilishi, shuningdek, haqiqiy va me'yoriy kalkulyatsiyalar tahlil qilingan.
Jarayonli kalkulyatsiya qilish (Process costing): Jarayonli kalkulyatsiyaning mohiyati, tavsifi, ekvivalent birliklarni hisoblash va uni qo'llash usullari tushuntirilgan.
Kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining taqsimlanishi va qo'shimcha (ikkinchi) mahsulot ishlab chiqarish: Qo'shma mahsulot va ikkilamchi mahsulot turlari, ularning turlari va hisobga olinish usullari yoritilgan.
Xarajatlarni to'liq taqsimlab (Absorption costing) va o'zgaruvchan xarajatlar (Variable costing) bo'yicha tan narxni kaluklyatsiya qilish usuli: Ikkala usulning mohiyati, farqlari va ular natijasida kelib chiqadigan moliyaviy ko'rsatkichlar tahlil qilingan.
Smeta tuzish (Byudjetlashtirish va xarajatlarni nazorat qilish): Smetalar, operativ, moliyaviy va kapital byudjetlar turlari hamda ularni tuzish va nazorat qilish usullari tushuntirilgan.
Boshqaruv qarorlarini qabul qilish: Ishlab chiqarishning zarar-sizlik nuqtasi, CVP tahlili, transfer narxlari va segmentar hisob kabi mavzularni o'z ichiga oladi.
O'zbekiston Respublikasida boshqaruv hisobini tashkil etishning rivojlanish yo'nalishlari: O'zbekistonda boshqaruv hisobining rivojlanish bosqichlari va uning istiqbollari hamda zamonaviy tendensiyalar tahlil qilingan.