Ионно-плазменные методы обработки поверхностей деталей летательных аппаратов
Kitobda samolyot qismlarining sirtini ishlov berish uchun ion-plazma usullarining nazariy va amaliy asoslari, xususan, qoplamalar hosil qilish, sirtlarni mustahkamlash hamda detallarni tiklash masalalari ko'rib chiqilgan. Ushbu usullar yordamida qoplama hosil qilish, magnitli purkash, ionli cho'ktirish va vakuumli-yoy usullari bilan ishlash tamoyillari, shuningdek, qoplamalar xususiyatlariga turli omillarning ta'siri tahlil etilgan. Kitob muhandis-texnik xodimlar, tadqiqotchilar va talabalar uchun foydali bo'lishi mumkin.
Asosiy mavzular
- Ionli purkash orqali qoplama hosil qilish: Ushbu bobda ionli purkash usulining mohiyati, diodli, triodli va tetrodli sistemalar, doimiy va yuqori chastotali toklar, substratga potensial berish yoki bermaslik kabi jihatlar ko'rib chiqiladi. Shuningdek, kimyoviy birikmalardan qoplamalar hosil qilish (nitridlar, karbidlar va h.k.) uchun ishlatiladigan usullar ham tahlil qilingan.
- Ionli cho'ktirish usullari: Bu bobda materiallarni ionlashtirish va ularni detal yuzasiga yo'naltirish orqali qoplama hosil qilish jarayoni elektron nur yordamida amalga oshirilishi batafsil bayon etilgan. Qoplamaning bir xilligini yaxshilash, yuza bilan mustahkam bog'lanishini ta'minlash va turli gazlardan foydalanish imkoniyatlari ko'rsatilgan.
- Ion-plazma purkash usuli: Ushbu usulda plazma oqimi katod dog'larida material eroziyasi natijasida hosil bo'ladi. Katod materialidan qoplamalar yaratiladi. Yoyli uskunalar yordamida qanday qilib har qanday o'tkazuvchan materiallarni parchalash imkoniyati muhokama qilinadi. Qoplamani qo'llashdan oldin substrat sirtini tozalash va yaxshiroq yopishqoqlikni ta'minlash.
- Konstruksion qoplamalar: Bu qoplamalar vakuum yoyi bilan amalga oshiriladi va yangi turdagi qoplamalarni yaratishga olib keladi. Metall va metall bo'lmagan materiallar aralashmasidan tashkil topgan ko'p qatlamli kompozitlarni, shuningdek, kompozit metall to'ldiruvchi bilan keramika refrakterlarini olishning vakuum texnologiyalari yoritilgan.
- Antifriktsion va aşınmaya bardoshli qoplamalar: Ushbu turdagi qoplamalar vakuumli-yoy usuli bilan qo'llaniladi, asosan titandan iborat. Tribologik xususiyatlarni yaxshilash, aşınmaya qarshi himoya ta'minlash va qattiq qatlamlarni yaratishda ayniqsa samarali. Aşınmaya bardoshli qoplamalar tayyorlash uchun turli texnologiyalar va materiallardan foydalanish masalalari muhokama qilinadi.
- Issiqlikka bardoshli qoplamalar: Bu qoplamalarni qo'llash jarayonlari vakuum-yoy usuli bilan amalga oshiriladi. Nikel, kobalt, xrom va alyuminiy kabi elementlar asosidagi ko'p komponentli qotishmalarni yotqizish xususiyatlari ko'rib chiqiladi. Issiqlikka bardoshli qoplamalar olish uchun ishlatiladigan uskunalar va ularning ishlash parametrlari muhokama qilinadi.