Патентшунослик, лицензиялаш ва сертификатлаш

Ushbu darslik O‘zbekiston Respublikasida patent va litsenziyalash, standartlashtirish va sertifikatlashning asosiy qonuniy-huquqiy, nazariy va amaliy jihatlarini yoritadi. Intellektual mulkni muhofazalash, patentlash, ularning ijodiy va ilmiy-texnik rivojlanishdagi o'rni, savdo belgilari, ix-tirolar, sanoat namunalari, dasturiy ta'minotlar, mikro sxemalar va boshqalar bo'yicha batafsil ma'lumotlar berilgan. Standartlashtirish, metro-logiya va sertifikatlashning O‘zbekistondagi o'rni hamda jahon standartlariga moslashish masalalari atroflicha tahlil qilingan. Shuningdek, mahsulot sifatini ta'minlash va boshqarishda sertifikatlashning o'rni, usullari va standart-larining ahamiyati tushuntiriladi. Kitobda litsenziya olish tartib-qoidalari, nazorat organlarining vazifalari, shuningdek, turli audit va nazorat tizimlari haqida ham ma'lumotlar keltirilgan. Darslik magistraturada tahsil olayotgan talabalar uchun mo'ljallangan.

Asosiy mavzular

1. Mavzu. O‘zbekistonda intellektual mulkni muhofazalash bo‘yicha ishlar-ning tashkil-lashi-li-shi va Innovatsiya vazirligi faoliyatini yo‘lga qo‘yish.: Darslik O‘zbekistonda intellektual mulkni muhofazalash bo‘yicha ishlar-ning tashkil-lashi-li-shi va Innovatsiya vazirligi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalalarini yoritadi. Intellektual mulkni muhofazalashning mohiyati, uning davlat miqyosida tashkil etilishi, innovatsiya vazirligi va uning vazifalari, ilmiy-texnik rivojlanishdagi o‘rni qamrab olingan.
2. Mavzu. Intellektual mulk huquqiy muhofazasi asoslari.: Ushbu mavzu ix-ti-ro-lar, foy-da-li model-lar, sanoat namunalari, to-var bel-gila-ri, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gila-ri, to-var-lar ke-lib chi-qish joy-lari no-mlari, elektron hi-soblash mashina-lari, in-teg-ral mik-ro-sxe-malar to-po-logi-ya-lari, se-lek-si-ya yu-tuv-lari va mu-al-lif-lik hu-qu-qi kabi in-tellektual mulk ob'yekt-larini hu-qu-qiy muhofa-zasi a-so-sla-rini o‘r-ga-ni-shga qa-ra-til-gan.
3. Mavzu. Ix-ti-ro-lar, foy-da-li model-lar va sanoat namuna-la-ri-ga ta'lab-no-ma tu-zish, to-p-shirish va ras-miy huj-jat ol-ish.: Bu mavzu-da sanoat mul-ki bo‘lgan ob'yekt-lar-ga ras-miy huj-jat - pa-tent ol-ish ko‘ida-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan. Ix-ti-ro-lar, foy-da-li model-lar va sanoat namuna-la-ri-ga pa-tent ol-ish yu-z-a-sidan ta-lab-no-ma tu-zish, to-p-shirish va ras-miy huj-jat ol-ish qoid-la-ri o‘r-ga-nil-gan.
4. Mavzu. Ix-ti-ro-lar, foy-da-li model-lar va sanoat namunalari-ga ta'lab-no-ma tu-zish, to-p-shirish va ras-miy huj-jat ol-ish.: Ushbu mavzu-da sa-noat mul-ki bo‘lgan ob'yekt-lar-ga ras-miy huj-jat – pa-tent ol-ish ko‘ida-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan. Ix-ti-ro-lar, foy-da-li model-lar va sanoat namuna-la-ri-ga pa-tent ol-ish yu-z-a-sidan ta-lab-no-ma tu-zish, to-p-shirish va ras-miy huj-jat ol-ish qoid-la-ri o‘r-ga-nil-gan.
5. Mavzu. To-var bel-gi-la-ri, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gi-la-ri va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari tu-shun-cha-si, maz-mu-ni, mo-hi-yati.: Bu mavzu-da to-var bel-gila-ri, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gila-ri va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari tu-shun-cha-si, maz-mu-ni, mo-hi-yati xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-gan. To-var bel-gila-ri, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gila-ri va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari-ni ras-miy-lasht-ri-sh to‘g‘-ri-si-da-gi qoi-da-lar o‘r-ga-nil-gan.
6. Mavzu. To-var bel-gi-si, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gi-si va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari-ni ras-miy-lasht-ri-sh.: Ushbu mavzu-da to-var bel-gi-si, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gila-ri va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari-ni ras-miy-lasht-ri-sh to‘g‘-ri-si-da-gi qoi-da-lar o‘r-ga-nil-gan. To-var bel-gila-ri, xiz-mat ko‘rsa-tish bel-gila-ri va to-var-lar ke-lib chi-qish joy no-mlari-ni ras-miy-lasht-ri-sh ga-bo-ri-li-shi va fo-y-da-la-nish to‘g‘-ri-si-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan.
7. Mavzu. Sa-noat mul-ki-dan ta-shqa-ri in-tel-lektu-al mulk-lar-ning hu-qu-qiy mu-ho-fa-zasi.: Darslik-da sa-noat mul-ki-dan ta-shqa-ri in-tel-lektu-al mulk-lar-ning hu-qu-qiy mu-ho-fa-za-si xa-qi-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan. Jum-la-dan, fir-ma no-mlari, ra-tsi-o-na-liz-a-tor-lik i-sh-la-ri xa-qi-da va mu-al-lif-lik hu-qu-qi va tur-doş hu-quq-lar xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar o‘rin ol-gan.
8. Mavzu. EHM u-chun dac-tur-lar va ma'-lu-mot-lar ba'-za-la-ri, in-teg-ral mik-ro-sxema-lar to-po-logi-ya-si in-tel-lektu-al mulk si-fa-ti-da.: Ushbu mavzu-da EHM u-chun dac-tur-lar va ma'-lu-mot-lar ba'-za-la-ri, in-teg-ral mik-ro-sxema-lar to-po-logi-ya-si in-tel-lektu-al mulk si-fa-ti xa-qi-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan. EHM dac-tur-la-ri va ma'-lu-mot-lar ba'-za-la-ri-ni hu-qu-qiy muhofa-za-si va uning qo‘l-la-nil-shi, ruy-xa-tdan o‘t-ka-zil-shi, pa-tent olish va gu-vo-hno-ma olish tan-qibi xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar ber-il-gan.
9. Mavzu. Mu-al-lif-lik hu-qu-qi va tur-doş hu-quq-lar, ix-ti-ro-chi-lik-da mo-li-ya-viy mu-no-sa-bat-lar.: Bu mavzu-da mu-al-lif-lik hu-qu-qi va tur-doş hu-quq-lar tu-shun-cha-si, hu-qu-qiy ji-ha-tdan muhofa-za-si va mo-hi-yati xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Pa-tent boj-la-ri tu-shun-cha-si, dav-lat ruy-xa-ti-dan o‘t-ka-zish u-chun ta-lab-no-ma be-riş, gu-vo-hno-ma olish tan-qi-bi xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar o‘rin ol-gan.
10. Mavzu. Si-fat-ni bosh-qa-rish ti-zim-la-ri.: Maqsad-ga e-ri-shi-li-shi-ni ta'-min-la-sh u-chun ma'-sul-k-tni bosh-qa-rish ti-zim-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar be-ril-gan. Jum-la-dan, I-SO 9000, I-SO 9001, I-SO 9002, I-SO 9003, I-SO 9004, I-SO 8402 xalqaro standart-lari-ning ahamiyati, u-la-ring tur-la-ri va ularni qo‘l-lash so-ha-lari xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar ber-il-gan.
11. Mavzu. O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zim-la-ri i-stiq-bol-la-ri.: Ushbu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zim-la-ri-ni ta-ko-mil-lash-ti-rish yu-l-la-ri, uning ri-vo-jla-ni-shi va ta-ko-mil-lash-ti-ri-shi kon-sep-tsi-ya-si xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Xalqaro standart-lar-ning ahamiyati va ularni qo‘l-lash so-ha-lari hamda ma'-sul-kot xa-qi-dagi ma'-lu-mot-lar-ni stan-dart-lash-ti-rish va kod-lash xa-qi-da ham to‘xtalgan.
12. Mavzu. Sta-n-dart-lash-ti-rish bo‘y-i-cha dav-lat na-zo-ra-ti, xal-qa-ro stan-dart-lash-ti-rish.: Bu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si-da stan-dart-lash-ti-rish bo‘y-i-cha dav-lat na-zo-ra-ti, xal-qa-ro stan-dart-lash-ti-rish xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Jum-la-dan, I-SO, MЭK, I-SO-9000 taşki-lot-la-ri va ularning a-so-siy va-zi-fa-la-ri hamda qonun huj-jat-la-ri hamda ularning rivoj-la-ni-shi xa-qi-da ma'-lu-mot-lar o‘rin ol-gan.
13. Mavzu. O‘z-be-kis-ton-da-gi me-tro-lo-gi-ya, o‘l-cham-lar bir-li-gi-ni ta'-min-lash dav-lat ti-zi-mi, me-tro-lo-gik na-zo-rat.: Darslik-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si «Me-tro-lo-gi-ya to‘g‘-ri-si-da»gi qonun-ni-ng a-ha-mi-yati va va-zi-fa-la-ri, me-tro-lo-gi-ya bo‘y-i-cha a-so-siy a-ta-ma-lar va tu-shun-cha-lar, O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si o‘l-cham-lar bir-li-gi-ni ta'-min-lash dav-lat ti-zi-mi, me-tro-lo-gik na-zo-rat xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan.
14. Mavzu. O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish mil-liy ti-zi-mi, mil-liy i-do-ra-lar va ularning va-zi-fa-la-ri.: Ushbu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish mil-liy ti-zi-mi, mil-liy i-do-ra-lar va ularning va-zi-fa-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning hu-qu-qiy, iq-ti-so-diy va taşki-liy a-so-sla-ri, a-ta-ma-lar, o-ziq-o-vqot ma'-sul-ot-la-ri-ni ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish va boşqa-lar xa-qi-da ham to‘xtalgan.
15. Mavzu. Maҳсулотлар сертификацияси ва унинг назорати.: Ushbu mavzu-da ma'-su-lot-lar ser-ti-fi-kat-si-ya-si va uning na-zo-ra-ti xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Ma'-sul-ot si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish-da ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning a-ha-mi-yati, si-fat-ni bosh-qa-rish ti-zim-la-ri va ularning ta-lab-la-ri xa-qi-da ham to‘xtalgan.
16. Mavzu. Ser-ti-fi-kat-lan-gan ma'-sul-ot-lar si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish.: Darslik-da ma'-sul-ot-lar si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish xa-qi-da tu-shun-cha-lar ber-il-gan. Jum-la-dan, ma'-sul-ot si-fa-ti-ni osh-riş yoki yax-shi-lash, ma'-sul-ot si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish-da ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning a-ha-mi-yati, si-fat-ni bosh-qa-rish ti-zim-la-ri va ularning ta-lab-la-ri xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar ber-il-gan.
17. Mavzu. O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zim-la-ri i-stiq-bol-la-ri.: Ushbu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zim-la-ri-ni ta-ko-mil-lash-ti-rish yu-l-la-ri, uni ri-vo-jlan-ti-riş va ta-ko-mil-lash-ti-riş kon-sep-tsi-ya-si xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Xalqaro standart-lar-ning ahamiyati va ularni qo‘l-lash so-ha-lari hamda ma'-sul-kot xa-qi-dagi ma'-lu-mot-lar-ni stan-dart-lash-ti-rish va kod-lash xa-qi-da ham to‘xtalgan.
18. Mavzu. Sta-n-dart-lash-ti-rish bo‘y-i-cha dav-lat na-zo-ra-ti, xal-qa-ro stan-dart-lash-ti-rish.: Bu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si-da stan-dart-lash-ti-rish bo‘y-i-cha dav-lat na-zo-ra-ti, xal-qa-ro stan-dart-lash-ti-rish xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Jum-la-dan, I-SO, MЭK, I-SO-9000 taşki-lot-la-ri va ularning a-so-siy va-zi-fa-la-ri hamda qonun huj-jat-la-ri hamda ularning rivoj-la-ni-shi xa-qi-da ham to‘xtalgan.
19. Mavzu. Li-sen-zi-ya, li-sen-zi-yalash va uni o-lish tar-ti-bi.: Darslik-da li-sen-zi-ya va un-ga do-ir hu-qu-qiy aso-sla-ri, li-sen-zi-ya-lash-ning o‘zi-ga xos jixat-la-ri, li-sen-zi-ya-laş u-chun ta-lab-lar va tartib-lar, li-sen-zi-yani amal-ga osh-riş u-chun hu-qu-qiy va ma'-mu-riy ji-ha-tdan ta'-min-laş xu-su-si-yat-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Li-sen-zi-ya-lash-ning qonuniy a-so-sla-ri, li-sen-zi-ya-laş-ning tur-la-ri, li-sen-zi-ya olish tar-ti-bi hamda li-sen-zi-yalar-ni ta'-min-lash xa-qi-da ham ma'-lu-mot-lar o‘rin ol-gan.
20. Mavzu. Ma'-sul-ot-lar-ni ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning ma'-sul-ot-lar-ni ras-miy-lash-ti-riş va kod-lash.: Bu mavzu-da ma'-sul-ot-lar-ni ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning ma'-sul-ot-lar-ni ras-miy-lash-ti-riş va kod-lash xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Jum-la-dan, ştrih-li kod-laş-ti-rish to‘g‘-ri-si-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan.
21. Mavzu. Ma'-sul-ot-lar-ning si-fa-ti-ni bosh-qa-rish va nazorat qilish.: Ushbu mavzu-da ma'-sul-ot-lar-ning si-fa-ti-ni bosh-qa-rish va na-zo-rat qilish xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Jum-la-dan, si-fat de-gan-da nima tu-shu-nil-shi, ma'-sul-ot si-fa-ti-ni osh-riş yoki yax-shi-lash, ma'-sul-ot si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish-da ser-ti-fi-kat-lash-ti-riş-ning a-ha-mi-yati, si-fat-ni bosh-qa-rish ti-zim-la-ri va ularning ta-lab-la-ri xa-qi-da ham to‘xtalgan.
22. Mavzu. O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zi-mi i-stiq-bol-la-ri.: Ushbu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si stan-dart-lash-ti-rish va si-fat-ni ta'-min-lash ti-zim-la-ri-ni ta-ko-mil-lash-ti-rish yu-l-la-ri, uni ri-vo-jlan-ti-riş va ta-ko-mil-lash-ti-riş kon-sep-tsi-ya-si xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Xalqaro standart-lar-ning ahamiyati va ularni qo‘l-lash so-ha-lari hamda ma'-sul-kot xa-qi-dagi ma'-lu-mot-lar-ni stan-dart-lash-ti-rish va kod-lash xa-qi-da ham to‘xtalgan.
23. Mavzu. O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish mil-liy ti-zi-mi, mil-liy i-do-ra-lar va ularning va-zi-fa-la-ri.: Ushbu mavzu-da O‘z-be-kis-ton Res-pu-bli-ka-si ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish mil-liy ti-zi-mi, mil-liy i-do-ra-lar va ularning va-zi-fa-la-ri xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish-ning hu-qu-qiy, iq-ti-so-diy va taşki-liy a-so-sla-ri, a-ta-ma-lar, o-ziq-o-vqot ma'-sul-ot-la-ri-ni ser-ti-fi-kat-lash-ti-rish va boşqa-lar xa-qi-da ham to‘xtalgan.
24. Mavzu. Ma'-sul-ot-lar ser-ti-fi-kat-si-ya-si va uning na-zo-ra-ti.: Ushbu mavzu-da ma'-sul-ot-lar ser-ti-fi-kat-si-ya-si va uning na-zo-ra-ti xa-qi-da ma'-lu-mot-lar ber-il-gan. Ma'-sul-ot si-fa-ti-ni ta'-min-lash va bosh-qa-rish-da ser-ti-fi-kat-lash-ti-riş-ning a-ha-mi-yati, si-fat-ni bosh-qa-riş ti-zim-la-ri va ularning ta-lab-la-ri xa-qi-da ham to‘xtalgan.