Ген-модификацияланган маҳсулотнинг тажрибада гепатобилиар тизимга таъсирининг морфологик хусусиятлари
Ushbu tadqiqot gen-modifikatsiyalangan (GM) soya mahsulotining laboratoriya hayvonlarining jigar va oshqozon osti bezi kabi muhim organlariga ta'sirining morfologik xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda GM-soyaning salbiy ta'sirlari, ularning biologik xavfsizligini baholash metodikasi hamda ushbu ta'sirlarni aniqlash bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari GM-soya mahsulotlarining salomatlik uchun potensial xavfini ko'rsatadi va ularning organizmga ta'sirini baholashda yangi mezonlarni taqdim etadi.
Asosiy mavzular
- GM-soyaning jigar va oshqozon osti beziga ta'siri: Tadqiqotda GM-soyaning jigar va oshqozon osti bezida morfologik o'zgarishlarni keltirib chiqarishi aniqlangan. Jigar hajmining kattalashishi, diffuz distrofik o'zgarishlar, yog'li distrofiya, periatsellulyar shish, geptotsitlar shishi va vakuolizatsiyasi, qon tomirlarida turǵunlik va boshqa patologik holatlar kuzatilgan. Oshqozon osti bezida esa gipertrofiya, giperplaziya, sekretor faollikning kuchayishi va qon quyilishi kabi o'zgarishlar aniqlangan.
- GM-soyaning bioximik ko'rsatkichlarga ta'siri: GM-soya iste'mol qilgan laboratoriya hayvonlarining qonida AST, ALT, kreatinin va bilirubin ko'rsatkichlari nazorat va taqqoslash guruhlariga nisbatan yuqori bo'lgan. Shu bilan birga, umumiy oqsil miqdori sezilarli darajada pasaygan, bu esa jigarning struktura va funksiyalarining buzilganligidan dalolat beradi.
- GM-soyaning salomatlik uchun xavfsizligini baholash: Tadqiqot natijalari GM-soyaning jigar va oshqozon osti beziga salbiy ta'sirini ko'rsatdi. Bu esa GM-soyani oziq-ovqat mahsuloti sifatida baholashda ushbu o'zgarishlarni prognoz mezonlari sifatida qo'llashni tavsiya etishga asos bo'ldi.