Boshlang`ich sinf o`qish darsliklarida istiqlol davri bolalar she’riyati ifodasi
Ushbu dissertatsiya Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va Oʻrta Maxsus Ta'lim Vazirligi Buxoro Davlat Universitetining Pedagogika fakulteti Boshlangʻich va Maktabgacha Ta'lim Uslubiyoti kafedrasi tomonidan tayyorlangan bo'lib, boshlangʻich sinf oʻquv darsliklaridagi Istiqlol davri bolalar she'riyatining ifodasi, janrlari, mavzu va obrazlar olamining rang-barangligi, badiiy xususiyatlari, ta'lim-tarbiyaviy va ma'naviy-ma'rifiy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan. Tadqiqotda mustaqillik davri oʻzbek bolalar sheʼriyatining janriy va shakliy tamoyillari, darsliklardagi mavzuviy mundarijasi, gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari va oʻrganish usullari tahlil qilinadi. Xususan, S.Barnoyev, A.Obidjon, K.Turdiyeva, T.Adashboyev, M.A'zam, G'.Nosirov kabi shoirlarning ijodiy faoliyati va ularning bolalar she'riyatiga qoʻshgan hissasi yoritilgan.
Asosiy mavzular
- KIRISH. ISHNING UMUMIY TAVSIFI.: Oʻzbekiston mustaqillik yillarida ta'lim tizimini tubdan yangilash, yangi avlod darsliklarini yaratishga katta e'tibor qaratilayotgani ta'kidlangan. Bola tarbiyasida ta'lim-tarbiyaning oʻrni va ahamiyati, ayniqsa, boshlangʻich sinf oʻqish darsliklarining roli muhimligi ko'rsatib oʻtilgan.
- MUNDARIJA: Dissertatsiya 3 bobdan iborat bo'lib, kirish, 3 bob va xulosadan tashkil topgan. Har bir bobda istiqlol davri bolalar she'riyatining o'ziga xos xususiyatlari, yangi avlod darsliklarida ifodasi, uni o'rganish usullari va ahamiyati, ta'lim-tarbiyaviy, ma'naviy-ma'rifiy va ijtimoiy-siyosiy dolzarbligi tahlil qilinadi.
- I BOB. ISTIQLOL DAVRI BOLALAR SHE'RIYATINING O`ZIGA XOS XUSUSIYATLARI: Bu bobda istiqlol davri bolalar she'riyatining janriy va shakliy tamoyillari, an'ana va novatorlik, mavzu rang-barangligi, badiiy xususiyatlari hamda istiqlol g'oyasini singdirishdagi o'rni atroflicha tahlil qilinadi. Xususan, A.Obidjon, T.Adashboyev, M.A'zam, S.Barnoyev va boshqa shoirlarning ijodi misolida tahlil etiladi.
- II BOB. O`QISH DARSLIKLARINING YANGI AVLODIDA ISTIQLOL DAVRI BOLALAR SHE'RIYATI IFODASI: Bu bobda istiqlol davri bolalar she'riyatining mavzuviy mundarijasi, g'oyaviy-badiiy xususiyatlari tahlil qilinadi. 1-4-sinf o'qish kitoblarida Istiqlol davri bolalar she'riyatining ifodasi, zamonaviy darsliklarning ijtimoiy hayot bilan bog'liqligi, milliy qadriyatlarni aks ettirishi, vatanparvarlik, mehnatsevarlik, do'stlik kabi mavzularning dolzarbligi ko'rsatib beriladi.
- III BOB. O`QISH DARSLARIDA ISTIQLOL DAVRI SHE'RLARINI O`RGANISH USULLARI VA AHAMIYATI: Bu bobda o'qish darslarida istiqlol davri she'rlarini o`rganishda interaktiv metodlardan foydalanish, ularning ta'lim-tarbiyaviy, ma'naviy-ma'rifiy va ijtimoiy-siyosiy dolzarbligi hamda uni o'qitish jarayonida qo'llaniladigan usullar tahlil qilinadi. Jumladan, FSMU metodi,
- UMUMIY XULOSA VA TAKLIFLAR: Dissertatsiyada keltirilgan xulosalar va takliflar o'qish darslarida istiqlol davri bolalar she'riyatini o'rganishning ahamiyatini, uning o'quvchilarning tafakkurini rivojlantirishdagi o'rnini, milliy istiqlol g'oyasini singdirishdagi ahamiyatini yana bir bor tasdiqlaydi. O'quvchilarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda, ularning intellektual salohiyatini oshirishda bolalar she'riyatining o'rni beqiyosligi ta'kidlanadi.