Умумий физика курсининг “Электр ва магнетизм” бўлимидан лаборатория ишлари
Ushbu o'quv-uslubiy qo'llanma Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan dastur asosida tayyorlangan bo'lib, unda Jizzax davlat pedagogika instituti bakalavriat talabalarining "Elektr va magnitizm" fanidan bajarishlari lozim bo'lgan 12 ta laboratoriya ishi keltirilgan. Qo'llanma talabalarga nazariy bilim berish, amaliy ko'nikmalarini shakllantirish hamda ularda fizika faniga bo'lgan qiziqishlarini oshirishga qaratilgan. Qo'llanmada har bir laboratoriya ishi uchun zarur bo'lgan nazariy ma'lumotlar, amaliyotda qo'llanmaning mohiyati va xavfsizlik qoidalari batafsil yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Umumiy ma'lumotlar: O'quv qo'llanmaning umumiy maqsadi, mazmuni va tuzilishi haqida ma'lumot beriladi. Laboratoriya ishlari, ularning ahamiyati, xavfsizlik qoidalari va uni bajarish tartiblari bayon etilgan.
- Elektr o'lchov asboblari: Elektr o'lchov asboblari, ularning turlari, ishlash prinsiplari, texnik xarakteristikasi va ularni qo'llash bo'yicha ma'lumotlar berilgan. Magnitoelektrik, elektromagnit, elektrostatik, induksion, issiqlik, termo-elektrik va elektron tizimdagi asboblar tushuntirilgan.
- Elektr zanjirlari: O'zgaruvchan va o'zgarmas tok zanjirlari, ularning tuzilishi, ishlash prinsipi va qonuniyatlari, shu jumladan Kirxgof qoidalari va uning tadbiqlari, Kirxgofning 1- va 2-qoidalari bo'yicha batafsil ma'lumotlar berilgan.
- Kondensatorlar va induktivlik: Kondensatorning tuzilishi, sig'imi, ulanish qoidalari va induktiv g'altakning o'zin'duksion koeffitsiyentini aniqlash bo'yicha ma'lumotlar keltirilgan. O'zgaruvchan tok zanjirlarida kondensator va induktivlikning o'rni, qonuniyatlari va ularning samarali koeffitsiyentlarini hisoblash usullari tushuntirilgan.
- Yarimo'tkazgichlar va elektron lampalar: Yarimo'tkazgichlarning elektr xossalari, tuzilishi va ularning yarimo'tkazgichli diodlarining volt-amper xarakteristikasini tekshirish hamda uch elektrodli elektron lampaning (triod) tuzilishi va ishlash prinsipi, anode va grid xarakteristikalarini o'rganish bo'yicha ma'lumotlar berilgan.
- O'tkazgichlar: O'tkazgichlarning qarshiligi, uning har xil sharoitlarda o'zgarishi, xususan, haroratga bog'liqligi va o'tkazgichning solishtirma qarshiligini o'lchash usullari, xatoliklarni hisoblash bo'yicha nazariy va amaliy ma'lumotlar berilgan.