Buxoro ganchkorligining geometrik yasashlarga oid masalalarning bajarilish uslubiyoti
Ushbu bitiruv malakaviy ishi O'zbekistonning Buxoro shahriga xos bo'lgan ganchkorlik san'atining geometrik yasashlarga oid masalalarini o'rganish va uslubiyatini ishlab chiqishga bag'ishlangan. Ishda ganchkorlik san'atining tarixi, rivojlanishi, turli uslublari, naqqoshlik turlari, ganch o'ymakorligi vositalari va texnikasi, shuningdek, O'zbekistonning turli hududlarida ganchkorlik maktablari, xususan, Buxoro, Xiva, Samarqand, Farg'ona, Toshkent va Termiz maktablari hamda ularning o'ziga xos xususiyatlari batafsil tahlil qilingan. Ishda ganch o'ymakorligi turlari, naqsh elementlarining ramziy ma'nolari va ularni chizish uslublari ham yoritilgan. Xulosa qismida ushbu san'atning hozirgi kundagi holati va kelajak istiqbollari haqida fikr yuritilgan.
Asosiy mavzular
- Ganchkorlik san'ati tarixi: Ganchkorlik san'atining qadimiy davrlardan hozirgi kungacha rivojlanishi, O'rta Osiyo, Eron, Turkiya, Arabiston va boshqa Sharq mamlakatlari me'morchiligida uning o'rni, Buxoro, Samarqand, Toshkent, Marg'ilon, Xiva, Shahrisabz kabi shaharlardagi tarixiy obidalarni bezashda foydalanilganligi haqida ma'lumot beriladi. Qadimgi, o'rta asrlar va XX asrdagi rivojlanish bosqichlari, ularning bir-biridan farqlari ko'rsatiladi. Turli davrlarda ishlatilgan naqshlar va ularning uslublari haqida ma'lumot beriladi.
- O'zbekiston ganch o'ymakorligi san'atining rivojlanishi: O'zbekistonda ganch o'ymakorligi san'atining rivojlanish bosqichlari, arxitektura yodgorliklarini tiklashda ganch o'ymakor ustalarning o'rni, hunarmandchilik bo'limlarining tashkil etilishi va ularning faoliyati haqida ma'lumot beriladi. Xalq amaliy san'atining rivojlanishida turli ko'rgazmalar, festivallar va musiqa vositalarining roli yoritiladi. Xususan, Toshkent, Samarqand, Buxoro, Farg'ona va Xiva maktablarining o'ziga xos xususiyatlari, ularning o'ziga xos uslublari va mashhur ustalar ijodiyoti haqida so'z yuritiladi.
- Ganch o'ymakorligi turlari va naqsh elementlari: Ganch o'ymakorligining asosiy turlari: yirik o'yma, chuqur o'yma, yassi o'yma, qirma, zamini ko'zgu o'yma, zamini rangli o'yma, chizma pardoz, panjarasimon o'yma, zanjira, hajmli o'yma turlari va ularning qo'llanilishi haqida ma'lumot beriladi. Naqsh turlari (o'simliksimon, geometrik, ramziy) va ularning elementlari (barg, gul, novda, shkufta, band, tanob) hamda ularning ramziy ma'nolari va yaratilish uslublari batafsil yoritiladi.