G. hirsutum L. ва G. barbadense L. турлари генотипларининг сув танқислигига физиологик ва морфохўжалик белгилари бўйича реакцияси

Ushbu dissertatsiya 2022 yilda Shavkiy Jaloliddin Shamsutdin oʻgʻli tomonidan tayyorlangan boʻlib, u G. hirsutum L. va G. barbadense L. paxta navlarining turli suv taqchilligi sharoitlariga fiziologik va morfoxujalik belgilari boʻyicha munosabatini oʻrganadi. Tadqiqotda suv tanqisligining oʻsimliklarga taʼsiri, ularning chidamliligi, irsiy belgilarining nasldan-naslga oʻtishi va duragaylash usullari yoritilgan. Tadqiqot natijasida yangi, suvga chidamli va yuqori hosilli paxta navlari yaratilgan.

Asosiy mavzular

G. hirsutum L. va G. barbadense L. navlarining suv tanqisligiga chidamliligi: Tadqiqotda ushbu paxta navlarining turli suv taqchilligi sharoitlarida fiziologik va morfoxujalik belgilari boʻyicha munosabati oʻrganilgan. Suv taqchilligining oʻsimliklarga taʼsiri, ularning chidamliligi va hosildorligi tahlil qilingan.
Irsiy belgilarning nasldan-naslga oʻtishi va duragaylash usullari: Tadqiqotda paxta navlarining irsiy belgilarining nasldan-naslga qanday oʻtishi va duragaylash usullarini qoʻllash orqali yangi va chidamli navlar yaratish yoritilgan. Xususan, F1 va F2 avlodlarida belgilarning irsiylanishi va ularning seleksiyada ahamiyati koʻrsatilgan.
Yangi paxta navlarini yaratish va joriy etish: Tadqiqot natijasida suv taqchilligiga chidamli, tezpishar va yuqori hosilli “Buston” (T-663) va “Durdona-2” (T-77) navlari yaratilgan hamda amaliyotga joriy etilgan. Ushbu navlar Oʻzbekistonning janubiy va oʻrta hududlarida ekish uchun tavsiya etiladi.