Nodir-yer element atomlarining ionlanish potentsiali va elektron bog‘lanishlarining nisbiy mustahkamligiga s-elektronlarning ta‘sirini tadqiq qilish
Ushbu dissertatsiya nodir-yer elementlarining (NYE) atomlarining ionlanish potentsiallarini va elektron bog'lanishlarining nisbiy mustahkamligini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda lazer spektroskopiyasi, xususan, lazer fotoionizatsiyasi usullari qo'llanilgan. Nodir-yer elementlarining elektron konfiguratsiyalari va ularning atomlarning ionlanish potentsiallariga hamda elektron bog'lanishlariga ta'siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida aniqroq ionlanish potentsiallari aniqlanib, ularning atom raqami va yo'qolgan s-elektronlar soni bilan bog'liqligi o'rganilgan. Tadqiqotda shuningdek, avtoionizatsiya spektrlari va ularning mexanizmlari ham ko'rib chiqilgan. Natijalar O'zbekiston Respublikasi fan va texnologiyalarini rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlariga mos keladi va amaliy ahamiyatga ega.
Asosiy mavzular
- Nodir-yer elementlarining ionlanish potentsiallari va elektron bog'lanishlarining nisbiy mustahkamligi: Tadqiqotda nodir-yer elementlarining (NYE) atomlarining ionlanish potentsiallari va elektron bog'lanishlarining nisbiy mustahkamligini o'rganish asosiy masala qilib olingan. Lazer fotoionizatsiyasi usuli yordamida NYE atomlarining elektron konfiguratsiyalari, ionlanish potentsiallari va elektron bog'lanishlari tahlil qilingan.
- Lazer spektroskopiyasi va avtoionizatsiya holatlari: Ushbu dissertatsiyada nodir-yer elementlarining avtoionizatsiya holatlari va ularning spektrlari o'rganilgan. Lazer spektroskopiyasi usuli yordamida bu jarayonlarning mexanizmlari, jumladan, pichkovaya va silliq, assimetrik avtoionizatsiya rezonanslarining hosil bo'lishi tadqiq etilgan.
- 4f, s va d-elektronlarning bog'lanish mustahkamligi: Tadqiqotda 4f, 5s va 5d-elektronlarning atom yadrosi bilan bog'lanishining nisbiy mustahkamligi o'rganilgan. Bu bog'lanishlarning kuchiga elektron konfiguratsiyalar va atom raqami ta'siri tahlil qilingan. Natijada 4f-elektronlar yadrodan 5d-elektronlarga nisbatan kuchliroq bog'langanligi aniqlangan.