Fors-tojik adabiyotida tashxis san’atining tarixiy shakllanish tamoyillari va uning nazariy xususiyatlari (Qadimgi davrdan XII asrgacha)
Ushbu dissertatsiya tadqiqoti fors-tojik mumtoz she'riyatida tashxis san'atining nazariy va tarixiy jihatlarini, shakllanish tamoyillarini va rivojlanish omillarini ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqotda tashxis san'atining paydo boʻlishi, uni oʻrganilishi, jahon va oʻzbek adabiyotshunosligida tutgan oʻrni, shuningdek, uning fors-tojik she'riyatidagi oʻrni va ahamiyati atroflicha koʻrib chiqilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi fors-tojik mumtoz adabiyotida tashxis san'atining nazariy va poetik xususiyatlarini ochib berish, uning tarixiy shakllanish tamoyillari va rivojlanish omillarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda "Avesto" kitobidan tortib, Somoniy va Gʻaznaviylar davri shoirlari ijodiga qadar keng koʻlamli materiallar tahlil qilingan.
Asosiy mavzular
- Tashxis san'atining nazariy va tarixiy xususiyatlari: Ushbu bo'limda tashxis san'atining nazariy, poetik va tarixiy jihatlari, jahon adabiyotshunosligida uni oʻrganilishi, paydo boʻlish omillari, rivojlanish bosqichlari haqida ma'lumot berilgan. Jumladan, Aristotel, M.Arnaudov, P.Fontane kabi olimlarning tashxis san'ati haqidagi qarashlari tahlil etilgan.
- Qadimgi fors-tojik adabiyotida tashxis san'atining oʻrni: Bobda qadimgi Eron xalqlari og'zaki ijodi, afsona va rivoyatlarida, "Avesto" kitobida, shuningdek, Samoniylar davri adabiyotida tashxis san'atining oʻrni va ahamiyati koʻrib chiqilgan. Mitra obrazi va uning tashxis orqali ifodalanishi atroflicha oʻrganilgan.
- Fors-tojik mumtoz poeziyasida tashxis san'ati: Uchinchi bobda Gʻaznaviylar va Saljuqiylar davri shoirlari ijodida tashxis san'atining oʻziga xos xususiyatlari, jumladan, Farruxiy, Manuchehriy va Adib Sobir Termiziy kabi shoirlar ijodida tashxis san'atining qoʻllanilishi tahlil qilingan. Roʻdakiyning "Modari may" qasidasi va boshqa sheʼrlari misolida tashxis san'atining badiiy tasvir vositasi sifatida ahamiyati ochib berilgan.