O‘zbek tili qipchoq lahjasi leksikasining oltoy tiliga munosabati

Ushbu dissertatsiya o'zbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikasining o'zaro munosabatini qiyosiy-tarixiy va etimologik jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqotda ushbu tillardagi o'zaro o'xshash va farqli jihatlar, leksik-semantik jarayonlar, qadimgi turkiy til bilan aloqasi, shuningdek, rus va mo'g'ul tillaridan o'zlashgan so'zlar ham ko'rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari turkiy tillarni o'rganish, lug'atlar tuzish, tilshunoslik nazariyasini boyitishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Asosiy mavzular

Oʻzbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikasining geneologik va leksik-semantik tahlili: Dissertatsiyaning ikkinchi bobida oltoy tili va oʻzbek tili qipchoq lahjasida qoʻllaniladigan toponim, etnonim, teonim, qavm-qarindoshlik terminlari va maishiy leksika geneologik jihatdan tahlil qilinadi. Oltoy toponimlari islom dinini qabul qilgan turkiy xalqlarning toponimlaridan muayyan xususiyatlari bilan farqlanadi. Oltoy toponimlari orasida oʻz qatlam leksemalarning ko'pligi va ularning ma'nosining saqlanishi muhim ahamiyat kasb etadi.
Oʻzbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikasidagi oʻxshashliklar va farqlar: Dissertatsiyaning uchinchi bobida oʻzbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikasida maishiy leksikadagi oʻxshash va farqli jihatlar, jumladan, kiyim, taqinchoqlar, idish-tovoq, oziq-ovqat va ot abzallarini ifodalovchi soʻzlarning tahlili beriladi. Shuningdek, koʻplab polisemiya, omonim, sinonim va antonim soʻzlar ham tahlil qilinadi.
Oʻzbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikasining rivojlanish bosqichlari: Birinchi bobda oʻzbek tili qipchoq lahjasi va oltoy tili leksikologiyasining nazariy-metodologik asoslari, ularning shakllanishi va oʻrganilishi, shuningdek, qipchoq tili rivojlanish bosqichlari oʻrganiladi. Oltoy tilining ilk, oʻrta, kechki davrlari, uning rivojlanishi bosqichlari ham tavsiflanadi.