Rus va o‘zbеk tillarida prеdikatsiyaning lingvistik jihati
Ushbu dissertatsiya avtoreferati rus va oʻzbek tillarida predikatsiya hodisasining lingvistik jihatlarini qiyosiy oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda predikatsiya, predikativlik va predikat tushunchalarining sintaktik, semantik, kommunikativ-funksional va lingvokulturologik jihatlari tahlil qilinadi. Muallif rus va oʻzbek tillaridagi predikatsiya mexanizmlarining oʻxshash va farqli tomonlarini, milliy-madaniy xususiyatlarini ochib beradi. Tadqiqot natijalari tilshunoslik va til oʻqitish jarayoni uchun amaliy ahamiyatga ega.
Asosiy mavzular
- Predikatsiya va predikativlikning lingvistik jihatlari: Dissertatsiyada predikatsiya va predikativlik tushunchalarining sintaktik, semantik, kommunikativ-funksional va lingvokulturologik jihatlari tahlil qilinadi. Predikativlikning umumiy mantiqiy belgisi, uning gapga xos xususiyati va xabarni voqelikka bogʻlashdagi roli oʻrganiladi. Predikatsiya esa sintaktik munosabatlarni ifodalash vositasi sifatida koʻrib chiqiladi.
- Rus va oʻzbek tillarida predikatsiyaning qiyosiy-tipologik tahlili: Tadqiqotda rus va oʻzbek tillaridagi predikatsiyaning struktura-semantik, kommunikativ-funksional va lingvokulturologik xususiyatlari qiyoslanadi. Ikki tilning predikativ tizimidagi oʻxshashlik va farqli jihatlar, jumladan, gap tuzilishi, predikatning ifodalanishi, grammatik kategoriyalar hamda milliy-madaniy oʻziga xosliklar tahlil qilinadi.
- Predikatsiyaning lingvokulturologik jihati: Dissertatsiyada predikatsiyaning milliy-madaniy jihatdan oʻziga xosligi ochib beriladi. Rus va oʻzbek tillaridagi predikatsiyaning shakllanishida madaniyatning taʼsiri, xalq dunyoqarashi va mentalitetining oʻrni tahlil qilinadi. Frazeologik birliklar, jumla tuzilishi kabi lingvokulturologik omillarning predikatsiyaga taʼsiri koʻrsatiladi.