O'zbek tilida xohish-istak kategoriyasining ifodalanishi va uning lingvokulturologik aspekti
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Oʻzbek tilida xohish-istak kategoriyasining ifodalanishi va uning lingvokulturologik aspektini tadqiq etadi. Tadqiqotda xohish-istak kategoriyasini ifodalovchi til birliklarining mazmuniy yadro va periferiyasi aniqlangan, ularning uzual va okkazional maʼno qirralari, munosabat ifodalovchi grammatik tabiati, lingvopragmatik va lingvokulturologik maʼno qirralari ochib berilgan. Shuningdek, til birliklarining leksik-semantik va sintaktik-stilistik sathlardagi oʻrni ham oʻrganilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan tasdiqlangan mavzu boʻyicha tayyorlangan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati ham bayon etilgan.
Asosiy mavzular
- Xohish-istak kategoriyasining nazariy asoslari: Ushbu bobda xohish-istak kategoriyasining falsafiy-mantiqiy asoslari, uning til va madaniyat bilan bog'liqligi, shuningdek, kontseptual jihatlari o'rganiladi. Tilshunoslikda kategoriya tushunchasi, uning grammatik turlari va o'zbek tilida istak kategoriyasini ifodalovchi vositalar haqida ma'lumot beriladi.
- Xohish-istak kategoriyasini ifodalovchi til birliklari: Ikkinchi bobda xohish-istak kategoriyasini ifodalovchi leksik birliklar, ularning lingvistik, kognitiv, pragmatik va lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Oʻzbek tilida istak ma’nosini ifodalovchi fe’l shakllari, otlar, sifatlar, ravishlar, shuningdek, turli nutqiy vositalar va konstruksiyalar koʻrib chiqiladi.
- Xohish-istak kategoriyasining lingvokulturologik aspekti: Uchinchi bobda xohish-istak kategoriyasining lingvokulturologik aspekti, uning milliy-madaniy xususiyatlari, shuningdek, folklor namunalari, urf-odatlar va milliy qadriyatlar bilan bog'liqligi tahlil qilinadi. Xohish-istakning ijtimoiy va etnik xususiyatlari ham koʻrsatib oʻtiladi.