"Qaraqalpaq tiliniń morfonologiyası"
Ushbu monografiya "Qoraqalpoq tilining morfologiyasi" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, unda qoraqalpoq tilining morfologik tuzilishi, fonologik jihatlari va o'ziga xos xususiyatlari chuqur tahlil qilingan. Kitobda morfemaning tuzilishi, fonologik o'zgarishlar, morfofonologik hodisalar, jumladan, assimilyatsiya, dissomilyatsiya, metateza kabi hodisalar batafsil yoritilgan. Shuningdek, unda rivojlanish jarayonida yuzaga kelgan fonemik o'zgarishlar va ular morfologiyada qanday namoyon bo'lishi ham tushuntirilgan. Kitobning maqsadi qoraqalpoq tilining morfologik tizimini ilmiy asosda o'rganish hamda ushbu sohadagi tadqiqotlarni yanada rivojlantirishga hissa qo'shishdan iborat.
Asosiy mavzular
- Morfologiyaning umumiy va rus tilshunosligida o'rganilishi: Morfologiyaning lug'ati, uning o'ziga xos xususiyatlari va jahon tilshunosligida o'rganilishi haqida umumiy ma'lumot beriladi.
- Qoraqalpoq tilida morfemalar fonologik tuzilishi: Morfemalar va ularning fonologik tuzilishi, morfemalardagi fonemalar almashinuvi, geematsiya, metateza kabi hodisalar chuqur o'rganiladi.
- Morfologiya va singarmonizm: Morfologiya va uning singarmonizm hodisasi bilan aloqadorligi, jumladan, unli va undosh fonemalarning singarmonizmi tahlil qilinadi.
- Qoraqalpoq tilidagi morfema va ularning modellari: Morfemalar va ularning modellari, jumladan, fonemalar almashinuvi va uning turlari, metaateza hodisasi hamda uning hosil qilgan modellari batafsil tushuntiriladi.
- Submorfologik hodisalar: Submorflar va ularning qoraqalpoq tilidagi o'rni, mazmuni va vazifalari tahlil qilinadi.
- So'z shakllarida morfologik hodisalar: Otlar, sifatlar, sonlar, ravishlar, fe'llar va ko'makchi so'zlar tarkibidagi morfologik hodisalar, jumladan, fonemalar almashinuvi, reduktsiya, assimilyatsiya kabi hodisalar o'rganiladi.