Nikohdan ajratishda voyaga yetmagan bolalar huquq va manfaatlarini himoya qilish muammolari
Ushbu avtoreferat O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan tasdiqlangan nomzodlik dissertatsiyasining qisqacha mazmunini o‘z ichiga oladi. Dissertatsiya nikohdan ajratish jarayonida voyaga yetmagan bolalar huquq va manfaatlarini himoya qilishning huquqiy va nazariy jihatlarini o‘rganadi.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi, jahon va O‘zbekistondagi oilaviy ajrimlar statistikasi, bolalar huquqlarini himoya qilishning dolzarb masalalari, tadqiqotning maqsadi va vazifalari, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati hamda tadqiqotning dolzarb yo‘nalishlarga mosligi hamda tadqiqotning obyekti va predmeti bayon etilgan.
- Nikohdan ajratish – umumiy tavsif: Ushbu bobda nikohdan ajratish tushunchasi, uning huquqiy tabiati, oila qonunchiligining rivojlanish bosqichlari va nikohdan ajratishga olib keluvchi ijtimoiy-huquqiy omillar tahlil qilingan. Muallif nikohdan ajratishga o‘ziga xos mualliflik ta’rifini ham beradi.
- Nikohdan ajratish jarayonida voyaga yetmagan bolalar huquq va manfaatlarini himoya qilish kafolatlari: Ushbu bobda nikohdan ajratishda voyaga yetmagan bolalarning mulkiy va nomulkiy huquqlari turlari va ularni himoya qilish, ta’minotga oid huquq va manfaatlarini himoya qilish hamda nikohdan ajratish oqibatida bolalarning yashash joyini belgilash asoslari va tartibi yuzasidan nazariy-amaliy masalalar tahlil qilingan. Jumladan, aliment va ta’minot tushunchalarining farqi, aliment majburiyatlari va kafillik instituti, bola tarbiyasi va yashash joyini belgilash masalalari ko‘rib chiqilgan.
- Nikohdan ajratish jarayonida voyaga yetmaganlar huquq va manfaatlarini himoya qilish shakllari va xorijiy tajriba: Ushbu bobda nikohdan ajratish jarayonida voyaga yetmagan bolalarning huquq va manfaatlarini himoya qilishda vasiylik va homiylik organlarining ishtiroki, mediatsiya tartib-taomillarini qo‘llash xususiyatlari, shuningdek, xorijiy tajriba milliy qonunchilik bilan solishtirilgan holda tahlil qilingan. Huquqiy-nazariy va amaliy xulosalar hamda takliflar berilgan.
- Xulosa: Dissertatsiya tadqiqoti natijasida qilingan ilmiy-nazariy va amaliy xulosalar hamda qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar bayon etilgan. Xususan, nikohdan ajratish tushunchasiga yangi doktrinal ta’rif berilgan, bolalar manfaatlari ustuvorligi prinsipi ilgari surilgan, nikohdan ajratish qonunchiligi bosqichlari tahlil qilingan, aliment va ta’minot masalalari yoritilgan.