Кузги буғдой ва анғизида етиштирилган такрорий экинлар ўсиши, ривожланиши ҳамда ҳосилдорлигига минерал ўғитлар таъсирининг илмий асослари
Ushbu dissertatsiya tadqiqoti Qashqadaryo viloyatining tipik va och tusli bo'z tuproqlari sharoitida kuzgi bug'doyni etishtirishda qo'llanilgan mineral o'g'itlarining bug'doy, takroriy tariq va mosh ekinlarining o'sishi, rivojlanishi va hosildorligiga ta'sirini ilmiy asoslashga bag'ishlangan. Tadqiqot natijalari bo'yicha, mineral o'g'itlarning optimal me'yorlari aniqlanib, bir yilda ikki hosil olish imkoniyatlari iqtisodiy jihatdan baholangan. Xususan, yuqori me'yorlarda mineral o'g'itlar qo'llanilganda o'simliklarning o'sishi, rivojlanishi va hosildorligiga ijobiy ta'sir ko'rsatishi, shuningdek, tuproq unumdorligini oshirishi aniqlangan. Tadqiqotda takroriy ekinlar (tarq va mosh) uchun ham optimal o'g'itlash me'yorlari ko'rsatib berilgan va ularning iqtisodiy samaradorligi baholangan.
Asosiy mavzular
- Kuzgi bug'doyni mineral o'g'itlar bilan oziqlantirish: Tadqiqotning asosiy qismida kuzgi bug'doyning o'sishi, rivojlanishi, tuproq unumdorligiga mineral o'g'itlarning ta'siri o'rganilgan. Turli me'yorlarda berilgan mineral o'g'itlarning o'simliklarning balandligi, tuplash darajasi, barg yuzasi, fotoсинтетик faolligi, hosildorligi va don sifatiga ta'siri aniqlangan. Optimal o'g'itlash me'yorlari belgilangan.
- Takroriy ekinlar (tarq va mosh) rivojlanishiga mineral o'g'itlarning ta'siri: Kuzgi bug'doydan keyin ekilgan takroriy ekinlarning (tarq va mosh) o'sishi, rivojlanishi va hosildorligiga asosiy ekinni oziqlantirishda qo'llanilgan mineral o'g'itlarning tuproqdagi qoldiqlarining ta'siri o'rganilgan. Mineral o'g'itlarning takroriy ekinlar hosildorligini oshirishdagi o'rni va iqtisodiy samaradorligi baholangan.
- Mineral o'g'itlarning iqtisodiy samaradorligi: Tadqiqotda mineral o'g'itlarning turli me'yorlari va nisbatlarining iqtisodiy samaradorligi, jumladan, sof foyda, rentabellik va 1 sentner hosil tannarxi aniqlangan. Optimal o'g'itlash me'yorlarining iqtisodiy samaradorlikni oshirishdagi ahamiyati ko'rsatib berilgan.