Ғўзанинг G.hirsиtит L. тури генотипларини бойитишда G.аrbоrеит L. ҳамда G.тиstеliпит турлари генетик потенциалидан фойдаланиш

Ushbu kitob G.hirsutum L. oʻsimlik turi genotiplarini G.arboreum L. va G.mustelinum turlari genetik potensialidan foydalangan holda boyitishga bag'ishlangan ilmiy tadqiqot hisoblanadi. Tadqiqotda ushbu turlarning filogenetik aloqalari, o'zaro chatishish imkoniyatlari hamda avtoploid shakllarning genetik xususiyatlari o'rganilgan. Tadqiqot natijalari asosida yangi navlar yaratish istiqbollari, jumladan, paxtachilikni rivojlantirishdagi ahamiyati haqida ma'lumot berilgan.

Asosiy mavzular

• G.hirsutum L. ning boshqa turlar bilan filogenetik aloqalari: Tadqiqotda G.hirsutum L. ning G.arboreum L. va G.mustelinum turlari bilan filogenetik aloqalari klassik va molekulyar-genetik usullar yordamida o'rganilgan. DNK markerlari yordamida aniqlanishicha, G.arboreum L. ning nanking kenja turi G.mustelinum turiga filogenetik jihatdan yaqinligi aniqlangan.
• G.arboreum L. turlarining avtoploidiya shakllari va ularning genetik xususiyatlari: G.arboreum L. ning bir nechta kenja turlariga avtoploidiya usuli qo'llanilgan. Olingan avtoploidlarning sitogenetik xususiyatlari o'rganilgan va ularda xromosomalar kon'yugatsiyasida ayrim buzilishlar aniqlangan.
• G.mustelinum va G.arboreum L. turlarining o'zaro chatishuvchanligi: G.mustelinum turi va G.arboreum L. ning turli kenja turlari o'zaro chatishuvchanligi o'rganilgan. Tadqiqot natijasida 9 ta duragay kombinatsiyasi olingan bo'lib, ularda urug' tug'ilishi bo'yicha ko'rsatkichlar tahlil qilingan.
• Yangi navlar yaratish istiqbollari: Olingan duragaylar va avtoploidlarning genetik potensialidan foydalanib, qiymatli xo'jalik belgilarga ega bo'lgan yangi shakllar ajratib olingan. Xususan, "Afrosiyob-28" navi yaratilib, agarda qishloq xo'jaligida keng qo'llanilayotganligining ahamiyati ta'kidlangan.