G.herbaceum L. (А 1 ) кенжа турларини G.mustelinum (AD 4 ) тури билан ўзаро филогенетик муносабатларни аниқлаш асосида амалий селекция учун донорлар олиш

Ushbu dissertatsiya avtoreferati G.herbaceum L. (A1) кенжа турларини G.mustelinum (AD4) тури билан ўзаро филогенетик муносабатларини аниқлаш асосида амалий селекция учун донорлар олиш мавзусидаги тадқиқот натижаларини ўз ичига олади. Тадқиқотда G.herbaceum L. турларининг хилма-хилликлари ва G.mustelinum турини экспериментал полиплоидия услубларидан фойдаланиш орқали ўзаро турлараро дурагайлаш, филогенетик муносабатларни аниқлаш асосида амалий селекция учун бошланғич манбалар олиш мақсад қилиб қўйилган. Ишда турлар ўртасидаги филогенетик муносабатларни аниқлаш, уларнинг генетик полиморфизмини ўрганиш, цитогенетик ва морфобиологик таҳлиллар ўтказиш, шунингдек, янги гибрид шаклларни ажратиб олиш бўйича тадқиқотлар олиб борилган. Натижада, ҳашаротларга чидамли ва толаси сифатли бўлган бир қатор янги рекомбинант шакллар аниқланган ва улар селекция ишларида донор сифатида тавсия этилган.

Asosiy mavzular

  • G.herbaceum L. турларининг хилма-хилликлари ва G.mustelinum турини ўзаро турлараро дурагайлаш: Тадқиқотнинг дастлабки босқичида G.herbaceum L. турларининг хилма-хилликлари ва G.mustelinum тури ўзаро дурагайланди, бунда F1 геномлараро триплоид (2n=3×=39) дурагайлар олиниб, дурагайланиш даражаси аниқланди.
  • Экспериментал полиплоидия усулларидан фойдаланиш: Олинган F1 геномлараро триплоид дурагайлар экспериментал полиплоидия усуллари асосида F1C гексаполиплоид (2n=6×=78) дурагай шакллар олиш учун фойдаланилди.
  • Цитогенетик ва морфобиологик таҳлиллар: F1C гексаполиплоид ва F2C аллополиплоид дурагайлар ҳамда автополиплоид шаклларнинг цитогенетик таҳлили ўтказилди. Шунингдек, баргининг кутикула қалинлиги, эпидерма ҳужайралари қалинлиги ва тузилиши каби морфобиологик хусусиятлари ўрганилиб, уларнинг ҳашаротларга чидамлилиги аниқланди.
  • Генетик полиморфизм ва филогенетик муносабатларни аниқлаш: ДНК маркерлари асосида ота-она генотиплари ўртасидаги генетик полиморфизм ўрганилди ва G.herbaceum L. ҳамда G.mustelinum турларининг филогенетик жиҳатдан яқинлиги аниқланди.
  • Амалий селекция учун донорлар олиш: Тадқиқот натижасида ҳашаротларга чидамли ва юқори тола сифатига эга бўлган бир қатор F2C аллополиплоид гибрид шакллар (Т 30-8, Т 30-6, Т 38-3, Т 38-12, Т 51-13) ажратиб олинди ва улар амалий селекция учун донорлар сифатида тавсия этилди.