Ayrim polisaxaridlar va ular asosidagi polikomplekslarning fizik-kimyoviy xossalari

Ushbu dissertatsiya "Ayrim polisaxaridlar va ular asosidagi polikomplekslarning fizik-kimyoviy xossalari" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, unda Na-karboksimetilsellyuloza (Na-KMS) va Bombyx mori xitozani (XZ) kabi mahalliy polisaxaridlarning tuzilishi, xossalari va ular asosida yaratilgan polikomplekslar, nanokompozitsiyalar o'rganilgan. Tadqiqotda polisaxaridlarning fizik-kimyoviy xossalarini aniqlash, ularning asosida yangi materiallar yaratish, jumladan, kumush nanozarrachalar bilan stabilizatsiya qilingan nanokompozitsiyalar olish va ularning antibakterial xususiyatlari tadqiq etilgan. Elektrospinning usuli yordamida xitozandan nanotolalar olish va ularning molekulyar massasi bilan bog'liqligi o'rganilgan. Tadqiqot natijalari zamonaviy ilmiy va texnologik yutuqlarga asoslangan holda polisaxaridlar kimyosi va nanotexnologiyalari sohasiga hissa qo'shadi.

Asosiy mavzular

• Polisaxaridlarning molekulyar tuzilishi va xossalari: Na-KMS va Bombyx mori xitozanining molekulyar-massaviy tavsiflari, gidrodinamik va konformatsion xususiyatlari, ionlanish jarayonidagi termodinamik parametrlari o'rganilgan. Xitozanning molekulyar massasi bilan bog'liq xususiyatlari, jumladan, qovushqoqligi va konformatsiyasi aniqlangan. Xitozan zanjirining tuzilishi, aminoguruhlarining protonlanish darajasi va ularning Na-KMS bilan o'zaro ta'sirini modellashtirish bo'yicha tadqiqotlar o'tkazilgan.
• Polisaxarid asosidagi polikomplekslar va nanokompozitsiyalar: Na-KMS va xitozan asosida polikomplekslar (IPK) olish usullari, ularning fizik-kimyoviy va strukturaviy xossalari tadqiq etilgan. Sintetik qatlamlash usuli yordamida IPK plyonkalarining go'mogenligi, simmetriyasi, shaffofligi va kinetikasi o'rganilgan. Kumush nanozarrachalarini xitozan va metilsellyuloza bilan stabilizatsiya qilish orqali nanokompozitsiyalar olingan va ularning antibakterial xususiyatlari baholangan. Xitozandan olingan nanotolalar va ularning morfologiyasi o'rganilgan.
• Tadqiqot usullari va natijalari: Dissertatsiyada analitik ultratsentrifugash, viskozimetriya, reologiya, elektrospinning, ЯМР-, ИК-, УФ-spektroskopiya, elektron mikroskopiya, rentgen-tuzilmaviy tahlil kabi zamonaviy tadqiqot usullaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va jahon ilm-fani yutuqlariga mos kelishi, shuningdek, mahalliy xomashyolardan samarali foydalanish imkoniyatlarini ko'rsatgan.