Қутуриш касаллигининг клиник лаборатор диагностикаси

Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi va Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan nashr etilgan bo'lib, unda Qoraqalpog'iston Respublikasi, Andijon, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Samarqand, Sirdaryo, Surxondaryo, Toshkent, Xorazm viloyatlari hamda Toshkent shahrida 1994-2016 yillarda qu turish kasalligining epizootik holati, uning sabablari, klinik belgilari, diagnostik usullari va oldini olish chora-tadbirlari batafsil yoritilgan.

Asosiy mavzular

Quturish kasalligining tarixi: Quturish kasalligining (Lissa, Lyssa, Tollwut, Rage, Beshenstvo) tarixi, uning qo'zg'atuvchisi, markaziy asab tizimidagi patologik jarayonlari, ensefalit belgilari, barcha issiq qonli hayvonlar va insonlarga yuqishi, davolash usullari mavjud emasligi va albatta o'lim bilan yakunlanishi haqida ma'lumot beradi.
Quturish kasalligining epidemiologiyasi va epizootologiyasi: Quturish kasalligining jahon miqyosida tarqalishi, har yili o'lim holatlari, ayniqsa Hindiston va qishloq bolalari orasida yuqori darajada bo'lishi, O'zbekistonning turli hududlarida epizootik vaziyatning o'rganilishi, itlar, mushuklar va boshqa hayvonlardan yuqish yo'llari, statistik ma'lumotlar keltirilgan.
Quturish virusining patogenlik xususiyatlari: Quturish virusining biologik xususiyatlari, jumladan, uning o'zgaruvchanligi, jinsiy hayvonlarda va odamda turli shakllarda kechishi, tashqi muhit ta'siriga chidamliligi, genetik jihatdan turlanishi haqida ma'lumot beradi.
Quturish kasalligining etiologiyasi: Quturish kasalligining qo'zg'atuvchisi, virusning tuzilishi, klassifikatsiyasi, biologik xususiyatlari, ko'payish usullari, virusning har xil omillarga nisbatan chidamliligi va turlari haqida batafsil ma'lumot beradi.
Quturish kasalligining patogenezi: Quturish kasalligining rivojlanish mexanizmi, virusning organizmga kirib borishi, markaziy asab tizimidagi o'zgarishlar, klinik belgilarning namoyon bo'lishi, davriy kechishi va oqibati haqida ma'lumot beradi.
Insonlarda quturish kasalligining kechishi va klinik belgilari: Quturish kasalligining odamda kechishi, inkubatsion davri, prodromal, agresiv, paralitik bosqichlari, bu bosqichlarga xos bo'lgan klinik belgilar, jumladan, hidrofoiya, aerofobiya, fotofobiya va boshqalar haqida batafsil ma'lumot beradi.
Hayvonlarda quturish kasalligining kechishi va klinik belgilari: Quturish kasalligining itlar, mushuklar, yirtqich hayvonlar, qo'ylar, echkilar, otlar, eshaklar, cho'chqalar va boshqa hayvonlarda kechishi, klinik belgilari, inkubatsion davri va oqibatlari haqida batafsil ma'lumot beradi.
Quturish kasalligining patologo-anatomik diagnostikasi: Quturish kasalligining patologo-anatomik o'zgarishlari, diagnostik usullari, jumladan, mikroskopik tekshiruvlar, immuno'fluoresensiya (IFR) va boshqa usullar haqida ma'lumot beradi.
Quturish kasalligining klinik laborator diagnostikasi: Quturish kasalligini laboratoriya usullari yordamida aniqlash, jumladan, mikroskopik tekshiruv, immuno'fluoresensiya (IFR), immuno'ferment analiz (IFA), PCR va boshqa usullar haqida batafsil ma'lumot beradi.
Quturish kasalligi diagnostikasining samaradorligi: Quturish kasalligini diagnostikasida turli usullarning samaradorligi, ularning afzallik va kamchiliklari, eng samarali usullar haqida ma'lumot beradi.
Davlat sanitariya - epidemiologiya nazorati markazlari tomonidan o'tkaziladigan chora-tadbirlar: Davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati organlari tomonidan quturish kasalligining oldini olish bo'yicha amalga oshiriladigan tashkiliy-uslubiy ishlar, nazorat va choratadbirlar haqida ma'lumot beradi.
Xulosa va tavsiyalar: Quturish kasalligining oldini olish va unga qarshi kurash bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar natijasida xulosa va tavsiyalar berilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati: Kitobda foydalanilgan ilmiy adabiyotlar, maqolalar, monografiyalar va boshqa manbalarning ro'yxati keltirilgan.