Sorbsiya jarayonida N,S-saqlagan qattiq ekstragentlarda ba’zi og‘ir metall ionlarining kompleks hosil qilishi
Ushbu dissertatsiya mavzusi og'ir metallar ionlarini N,S-tutgan organik ligandlar bilan qattiq fazali ekstraksiya jarayonida kompleks hosil qilish xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqot davomida Zn(II), Cd(II) va Pb(II) ionlarining 2-merkaptobenziazol, piridilazonaftol va difeniltiokarbazon bilan koordinatsion birikmalari sintez qilindi va ularning tarkibi, tuzilishi va xossalari zamonaviy fizik-kimyoviy usullar yordamida o'rganildi. Kvant-kimyoviy usullar yordamida komplekslarning elektron tuzilishi, energiya va geometrik parametrlari hisoblandi. Ishlatilgan alyuminiy oksidi katalizatori asosidagi noorganik tashuvchida N,S-tutgan ligandlarni fizik immobillash orqali sorbentlar olindi va ularning sorbsion xossalarini aniqlash uchun tadqiqotlar olib borildi. Tadqiqot natijalari respublikada metall ionlarini ajratib olish va suvni tozalash sohasida qoʻllash mumkinligi ko'rsatilgan.
Asosiy mavzular
- Og'ir metallar ionlarining kompleks hosil qilishi: Tadqiqotda Zn(II), Cd(II), Pb(II) kabi og'ir metallar ionlarining N,S-tutgan organik ligandlar (2-merkaptobenziazol, piridilazonaftol, difeniltiokarbazon) bilan kompleks hosil qilish jarayoni o'rganilgan. Sintetizlangan kompleks birikmalarning tarkibi, tuzilishi va fizik-kimyoviy xossalari zamonaviy usullar yordamida aniqlangan.
- N,S-tutgan organik ligandlar va ularning sorbent sifatida qo'llanilishi: Dissertatsiyada 2-merkaptobenziazol (MBT), difeniltiokarbazon (Dtz) va 1-(2-piridilazo)-2-naftol (PAN) kabi N,S-tutgan organik ligandlar sintez qilingan va ularning alyuminiy oksidi asosidagi qattiq sorbentlar sifatida qo'llanilishi tadqiq etilgan. Bu sorbentlar og'ir metallarni ajratib olishda samarali ekanligi aniqlangan.
- Kvant-kimyoviy hisoblashlar va modellash: Tadqiqotda organik ligandlar va metall komplekslarining elektron tuzilishi, energiya va geometrik parametrlari kvant-kimyoviy usullar yordamida hisoblangan. Molekulyar modellashtirish usullari yordamida sorbsiya jarayonining mexanizmi o'rganilgan.