Бош салатнинг (Lactuca sativa var. Capitata L.) Нав ва F 1 дурагайларини танлаш ҳамда етиштириш технологиясининг элементларини такомиллаштириш

Ushbu doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati O‘zbekiston sharoitida boshoq salatining navlari va F1 duragaylarini tanlash hamda ularni yetishtirish texnologiyasini takomillashtirishga bag'ishlangan. Tadqiqotda boshoq salatining kelib chiqishi, tarqalishi, klassifikatsiyasi, morfobiologik xususiyatlari, jahon va O‘zbekiston tajribalari, shuningdek, ushbu ekinni yetishtirish texnologiyasining muhim elementlari, jumladan, ekish muddatlari, sxemalari va oziqlanish maydonlarini aniqlashga qaratilgan tadqiqotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalari asosida eng ertapishar va yuqori hosilli navlar va duragaylar aniqlangan, ular uchun optimal ekish muddatlari va sxemalari tavsiya etilgan. Shuningdek, tadqiqotning ilmiy va amaliy ahamiyati, ishning dolzarbligi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qishloq xo‘jaligini rivojlantirishga oid qarorlari bilan bog‘liqligi yoritilgan.

Asosiy mavzular

• Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Boshoq salatining jahon va O‘zbekiston iqtisodiyotidagi ahamiyati, aholi salomatligi uchun foydalari, shuningdek, ushbu ekinni respublika sharoitida yanada samarali yetishtirish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar olib borish zarurati asoslab berilgan. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qishloq xo‘jaligini rivojlantirishga oid qarorlari bilan hamohangligi ta’kidlangan.
• Boshoq salatining kelib chiqishi, tarqalishi va klassifikatsiyasi: Ushbu bo'limda jahon olimlarining tadqiqotlari asosida boshoq salatining kelib chiqishi, tarqalishi, morfobiologik xususiyatlari, jahon tajribalari, xususan, ekinni yetishtirish texnologiyalari, navlari haqida ma'lumotlar berilgan.
• Tadqiqot o'tkazish sharoiti, obyekti va usullari: Tadqiqot qayerda va qanday sharoitda o‘tkazilganligi, tadqiqot obyekti (boshoq salatining nav namunalari) va predmeti (ekish muddatlari, sxemalari) hamda qo‘llanilgan ilmiy tadqiqot usullari haqida batafsil ma'lumot berilgan.
• Boshoq salatining navlarini tanlash va yetishtirish texnologiyasini ishlab chiqish: Boshoq salatining 9 ta navi va 4 ta duragay nav namunalari bahorgi muddatda o‘rganilib, ularning hosildorligi, xo‘jalikga yaroqli belgilari tahlil qilingan. Optimal ekish muddatlari va sxemalari aniqlanib, iqtisodiy samaradorligi baholangan.
• Boshoq salatining optimal oziqlanish maydonini aniqlash: Turli ekish sxemalarining boshoq salati navlari va duragaylarining oziqlanish maydoniga ta'siri o‘rganilgan. Bu orqali eng maqbul ekish sxemalari aniqlanib, ularning iqtisodiy samaradorligi ko‘rsatilgan.
• Tadqiqot natijalarining ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati: Tadqiqot natijasida aniqlangan ilmiy yangiliklar, jumladan, O‘zbekiston sharoitida ertapishar va yuqori hosilli navlar hamda duragaylarning aniqlanishi va ularni yetishtirish texnologiyasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalarining amaliyotga tatbiq etilganligi haqida ma'lumotlar keltirilgan.