МЕТОДИКА ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ДИАГНОСТИКИ РАЗБОРЧИВОСТИ РЕЧИ ДЕТЕЙ С СЕНСОНЕВРАЛЬНОЙ ТУГОУХОСТЬЮ СРЕДНЕЙ СТЕПЕНИ ТЯЖЕСТИ
Ushbu metodik tavsiyalar O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi va Toshkent tibbiyot akademiyasi tomonidan tayyorlangan bo'lib, unda sensorinevral (asabiy) teshiklikning o'rtacha og'ir darajasi bilan og'rigan bolalarda nutqning tushunarliligini diagnostika qilish samaradorligini oshirishga qaratilgan uslublar bayon etilgan. Tadqiqotda chaqaloqlarda tug'ma yoki keyinroq rivojlangan eshitish qobiliyatining buzilishi, ayniqsa sensorinevral teshiklikning o'rtacha og'irlikdagi holatlari keng yoritilgan. Asosiy urg'u nutqning tushunarliligini aniqlashda nutq audiometriyasining qo'llanilishi va uning samaradorligini oshirish usullari ustiga qaratilgan. Ishda ushbu holatni aniqlash uchun qo'llaniladigan turli diagnostik usullar, jumladan, nutq audiometriyasi, audimetriya va boshqa usullarning afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, binaural tinglash moslamalaridan foydalanish bolalarning nutqni tushunish qobiliyatini sezilarli darajada yaxshilaydi. Kitobda shu jihatlar atroflicha ko'rib chiqilgan va amaliy tavsiyalar berilgan.
Asosiy mavzular
- Sensorinevral teshiklik (SNT) va uning bolalardagi o'rni: Ushbu bo'limda SNTning global va O'zbekistondagi tarqalishi, ayniqsa bolalar orasidagi o'rni haqida ma'lumot beriladi. SNTning sabablari, rivojlanish mexanizmlari va uning bolaning nutq va psixokognitiv rivojlanishiga ta'siri atroflicha tahlil qilinadi. Zamonaviy tibbiyotning SNTni oldini olish va davolash borasidagi strategiyalari ham yoritilgan.
- Nutqning tushunarliligini diagnostika qilish usullari: Bu qismda SNT bilan og'rigan bolalarda nutqning tushunarliligini aniqlashning turli usullari, jumladan, nutq audiometriyasi, tinglash apparatlaridan foydalanish va ularning samaradorligini baholash usullari haqida ma'lumot beriladi. Xususan, ko'p pozitsiyali nutq audiometriyasining afzalliklari va qo'llash usullari batafsil bayon etilgan.
- Tadqiqot metodologiyasi va natijalari: Ushbu bo'limda tadqiqot qanday olib borilgani, ishtirokchilar tanlovi, qo'llanilgan usullar va statistik tahlil usullari haqida ma'lumot beriladi. Tadqiqot natijalari jadval va grafiklar ko'rinishida taqdim etilgan bo'lib, binaural tinglash moslamalaridan foydalanishning ijobiy ta'siri asoslangan dalillar bilan ko'rsatilgan.
- Amaliy tavsiyalar va xulosalar: Kitobning ushbu qismida SNT bilan og'rigan bolalarga to'g'ri diagnostika qo'yish va samarali davolash-reabilitatsiya ishlarini tashkil etish bo'yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Tadqiqot yakunlari bo'yicha asosiy xulosalar keltirilgan va binaural tinglash apparatlaridan foydalanishni tavsiya etish asoslangan.