Shohimardonsoy daryo havza landshaftlarining meliorativ holati va geoekologik oqibatlarini yaxshilash masalalari

Ushbu avtoreferat Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/30.12.2021.GR.02.07 raqamli Ilmiy kengash tomonidan tayyorlangan. Unda Oʻktamova Sadoqatxon Murodjon qizi tomonidan bajarilgan “Shohimardonsoy daryo havza landshaftlarining meliorativ holati va geoekologik masalalari” nomli dissertatsiya ishi haqida ma'lumot berilgan. Dissertatsiyada Shohimardonsoy daryosi havzasining landshaftlari, ularning meliorativ holati, geoekologik vaziyati va bu holatga ta'sir etuvchi omillar, xususan, iqlim oʻzgarishi va antropogen omillarning ta'siri tadqiq etilgan. Tadqiqot natijalari asosida ushbu havza landshaftlarini yaxshilash boʻyicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Jumladan, landshaft-tipologik, landshaft-ekologik, landshaft-meliorativ rayonlashtirish hamda GAT texnologiyalari asosida kartalar tuzilgan. Tadqiqotda daryo suvi kimyoviy tarkibi, suvning minerallashuvi, tuproq sho'rlanishi kabi masalalar ham oʻrganilgan.

Asosiy mavzular

Tadqiqotning dolzarbligi va zaruriyati: Jahonda tabiiy resurslarning taqchilligi, iqlim oʻzgarishi, tuproq degredatsiyasi kabi muammolar hamda ushbu muammolarni oldini olish boʻyicha xalqaro tashkilotlar tomonidan belgilangan vazifalar kontekstida Shohimardonsoy daryo havzasi landshaftlarining meliorativ baholash va geoekologik holatini yaxshilashga qaratilgan ilmiy tadqiqotlarning dolzarbligi va zaruriyati asoslangan.
Tadqiqotning ilmiy-nazariy asoslari: Ushbu bobda daryo havzalari landshaftlari tadqiq etishning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati, landshaftlar meliorativ tadqiq etishning metodologik asoslari, Shohimardonsoy daryo havza landshaftlarini tadqiq etishda turli yondashuvlarning qoʻllanilishi haqida batafsil ma'lumot berilgan.
Shohimardonsoy daryo havzasi landshaftlarining meliorativ holati va geoekologik baholanishi: Bu bobda Shohimardonsoy daryo havzasi landshaftlarining tabiiy sharoiti, meliorativ holati, geoekologik vaziyati, antropogen omilning ta'siri hamda iqlim oʻzgarishining ta'siri oʻrganilgan. Jumladan, tuproq shoʻrlanishi, yer usti va yer osti suvlarining holati, suvning kimyoviy tarkibi va minerallashuvi kabi masalalar tadqiq etilgan.
Tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati: Tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati, aniqlangan qonuniyatlar va ishlab chiqilgan tavsiyalarning qishloq xoʻjaligi, melioratsiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohalarida qoʻllanilishi yoritilgan.
Xulosa: Dissertatsiya ishida aniqlangan asosiy ilmiy va amaliy xulosalar, takliflar va tavsiyalar keltirilgan. Jumladan, landshaftlarning oʻzgarishi sabablari, geoekologik holatni yaxshilash choralari, tuproq va suvni muhofaza qilish boʻyicha yoʻnalishlar bayon etilgan.