Ўрта толали ўзфа-711 ғўза навининг айрим қимматли хўжалик белгилари кўрсаткичларининг барқарорлигини сақлаш ва жорий этиш
Ushbu kitobda O'zbekiston Respublikasi Qishloq xo'jaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xo'jaligi ekinlari navlarini sinash markazi tomonidan o'rta tolali g'o'zaning "O'zFA-711" navini yaratish va uning qimmatli xo'jalik belgilari ko'rsatkichlarining barqarorligini saqlash hamda joriy etish bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar, ilmiy izlanishlar, amaliy seleksiya jarayonlari va ularning natijalari keng qamrovli yoritilgan. Tadqiqot natijasida yaratilgan "O'zFA-711" navining o'ziga xos xususiyatlari, iqtisodiy samaradorligi, shuningdek, Intektual mulk agentligi tomonidan olingan patenti hamda uning keyingi yillarda qishloq xo'jaligi amaliyotiga tatbiq etilishi bilan bog'liq ma'lumotlar keltirilgan. Kitobda navning genetik barqarorligi, turli iqlim sharoitlariga moslashuvchanligi, hosildorligi, tolasi sifati va chiqimi bo'yicha ilmiy-amaliy asoslangan ma'lumotlar berilgan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Ushbu mavzu jahonda paxtachilikning rivojlanishi, global iqlim o'zgarishlarining paxta hosildorligiga ta'siri va ushbu sharoitda yangi, barqaror va yuqori sifatli g'o'za navlarini yaratishning muhimligini ta'kidlaydi. Zamonaviy seleksiya usullaridan foydalanish orqali yuqori hosildorlik va tolasi sifatli bo'lgan navlarni yaratishning dolzarb vazifalari ko'rsatib o'tilgan.
- Tadqiqotning ilmiy-nazariy asoslari: Mavzu O'zbekiston Respublikasi Prezidentining qishloq xo'jaligini rivojlantirishga qaratilgan farmonlari va strategiyalari bilan bog'liq. Tadqiqot O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Genetika va o'simliklar eksperimental biologiyasi instituti ilmiy-tadqiqot ishlarining ustuvor yo'nalishlariga muvofiq keladi. Mavzu bo'yicha mavjud ilmiy adabiyotlar tahlil qilinib, muammoning o'rganilganlik darajasi aniqlangan.
- Tadqiqot natijalari va ularning ilmiy-amaliy ahamiyati: Ushbu qismda "O'zFA-711" g'o'za navining yaratilishi, uning morfologik va xo'jalik belgilari, genotipik barqarorligi, shu jumladan tola chiqimi, tolasi uzunligi va sifati kabi ko'rsatkichlar bo'yicha olib borilgan ilmiy-amaliy ishlar va ularning natijalari batafsil yoritilgan. Navning Respublikamizning turli mintaqalarida sinovdan o'tkazilganligi va olingan yuqori natijalar keltirilgan.
- Navning kelib chiqishi, morfologiyasi va navdorligi: Ushbu mavzu "O'zFA-711" navining genetik asoslari, yaratilish bosqichlari, o'simlikning tashqi ko'rinishi (morfologiyasi), ya'ni bo'yi, shoxlanish tipi, hosil shoxlari soni, bir ko'sakdagi paxta vazni, tolasi chiqimi va uzunligi kabi muhim xo'jalik belgilari bo'yicha batafsil ma'lumot beradi. Navning o'ziga xos morfologik va xo'jalik belgilari va ularning populyatsiyada barqarorligini saqlanishi tahlil qilingan.
- Navning iqtisodiy samaradorligi va joriy etilishi: Ushbu qismda "O'zFA-711" navining Jizzax viloyati Paxtakor tumanidagi tajriba dalalarida olingan iqtisodiy samaradorlik natijalari keltirilgan. Andoza navlarga nisbatan yuqori hosildorlik va boshqa ko'rsatkichlar bo'yicha olingan iqtisodiy samaradorlik ko'rsatkichlari, rentabellik darajasi tahlil qilingan. Shuningdek, navning Respublikamizning janubiy, o'rta va shimoliy paxtachilik hududlarida ekish va ko'paytirish uchun tavsiya etilishi haqida ma'lumot berilgan.
- Navning patentlash va mualliflik huquqlari: Ushbu mavzu "O'zFA-711" naviga Intektual mulk agentligi tomonidan berilgan patent (NAP 00353) va uning amal qilish muddati, shuningdek, mazkur ish bo'yicha mualliflarning rozilik xatlari haqida ma'lumot beradi. Bu esa navning huquqiy himoya qilinganligini ko'rsatadi.