Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish

Ushbu dissertatsiya, bo'lajak boshlang'ich sinf oʻqituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishga bag'ishlangan. Tadqiqotda ekologik madaniyatning mohiyati, uning shakllanishi, rivojlanish bosqichlari, oʻqituvchilar tayyorlashda ekologik taʼlimning ahamiyati, ekologik taʼlimning zamonaviy yondashuvlari va metodlari, shuningdek, talabalarning ekologik madaniyatini shakllantirishda loyihalardan foydalanish usullari ham yoritilgan. Tadqiqot natijasida bo'lajak boshlang'ich sinf oʻqituvchilarida ekologik madaniyatni rivojlantirishga oid metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Asosiy mavzular

Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahonda talabalar ekologik madaniyatini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning samarali modellari ta'lim jarayoniga tadbiq etilmoqda. Jahon ta'lim va ilmiy tadqiqot muassasalarida inson salomatligiga uyg'un munosabatda ekologik madaniyatni rivojlantirish, ekologik ongni, tafakkurini va dunyoqarashni shakllantirish ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish uyg'unligini ta'minlash va pedagogik loyihalashtirish bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyatini ilmiy-pedagogik darajalarini valeologiya va ekologik masalalarni yaxlitligini ta'minlashga qaratilgan amaliy ishlar olib borilmoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli farmonlari va qarorlari ekologik ta'limning rivojlanishiga alohida e'tibor qaratilishini ta'kidlaydi.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirishning metodik imkoniyatlari pedagogik antropologiya, ijtimoiy-pedagog, ilmiy pedagogik, metodik darajalarining filogenetik va ontogenetik tarkibiy qismlar dinamikasi hamda pedagoglarning ekologik tayyorgarligini deduktiv tavsiflashga doir tushunchalar va tabiatga mos bio-eko-ijtimoiy shaxsga yo'naltirganligini aniqlashtirilgan; bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirish modeli atrof-muhit bilan ekologik munosabatlar, tabiiy-ijtimoiy muhit va yer sivilizatsiyasi, shaxs va yoshga oid xususiyatlar hamda shaxsiy xislatlarni oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofaza etish, ekologik vaziyat, irsiyatiga faol moslashtirish asosida takomillashtirilgan; bo'lajak boshlang'ich sinf oʻqituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirish metodikasi ekologik madaniyatning samaradorligi, ekologik mazmundagi mavzularni toʻliq, to'liqmas, qismli, vaqtinchalik, aralash integratsiyasini hamda aql idrokni rivojlantirish va tabiatga muvofiq shakllanishiga doir komillik hodisani ta'lim bosqichlariga oid obyektiv mohiyatini ochib berish asosida takomillashtirilgan.
Tadqiqotning amaliy natijalari: Ekologik madaniyatni bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarida rivojlantirish bo'yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan; bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyatini rivojlantirish mezonlari (texnologik, refleksiv), darajalari (intuitiv, normativ, ijodiy), koʻrsatkichlari aniqlashtirilgan; "Pedagoglik kasbiga kirish" nomli oʻquv qoʻllanma mazmuniga singdirilgan.
Xulosa: Insonning tabiat, jamiyat va oʻz-oʻzi bilan munosabatlarining ijtimoiy-tarixiy rivojlanishi orqali bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyati asoslangan; didaktik imkoniyatlari pedagogik tamoyillar, metodlar, yondashuvlar, bosqichlar va omillarni aniqlash; ilmiy yangiligi hamda umumiy va amaliy ahamiyati asoslangan.
Tavsiyalar: Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarining ekologik madaniyatini takomillashtirish uchun ta'limda fanlararo aloqadorlik va uzviylik integratsiyasini takomillashtirish; ekologik madaniyatini takomillashtirish; to'garaklar tashkil etish metodikasini joriy etish.