Badiiy tarjimada personaj nutqining qayta yaratilishi (Hindiydan o‘zbek tiliga tarjimalar misolida)
Ushbu dissertatsiya hind adabiyotining noyob namunalari oʻzbek tiliga tarjima qilinganda personaj nutqini qayta yaratishning nazariy va amaliy masalalarini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda hind va oʻzbek tillaridagi murojaat shakllari, ularning milliy-madaniy oʻziga xosliklari, frazeologik birliklar va vulgarizmlarning tarjima jarayonidagi oʻrni tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatdiki, personaj nutqini tarjima qilishda til omillari bilan birga, madaniy, ijtimoiy va psixologik omillarni ham hisobga olish zarur. Shuningdek, tarjimada xalqlarimizning oʻziga xos mentaliteti va urf-odatlarini hisobga olgan holda, original asarning badiiy-estetik qimmatini saqlab qolish muhimdir.
Asosiy mavzular
- Personaj nutqining nazariy asoslari va universal xususiyatlari: Mazkur bobda personaj nutqining nazariy jihatlari, uning lingvistik, madaniy va ijtimoiy omillar bilan bog'liqligi hamda tarjimadagi o'rni tahlil qilingan. Shuningdek, hind va oʻzbek tillaridagi murojaat shakllarining universal va gender xususiyatlari, ularning tarjima jarayonida qoʻllanilishi haqida soʻz yuritilgan.
- Personaj nutqidagi frazeologik birliklar va vulgarizmlarning tarjimada ifodalanishi: Ikkinchi bobda hind adabiyotidan oʻzbek tiliga qilingan tarjimalarda personaj nutqidagi frazeologizmlar va vulgarizmlarni tarjima qilish usullari va strategiyalari tahlil qilingan. Jumladan, toʻla ekvivalent, muqobil, tavsifiy va kalka usullarining qoʻllanilishi, shuningdek, vulgarizmlarning tarjima jarayonida oʻziga xos jihatlari ochib berilgan.
- Xulosa va amaliy tavsiyalar: Yakuniy bobda tadqiqot natijalari umumlashtirilgan hamda ularning ilmiy-amaliy ahamiyati haqida soʻz yuritilgan. Tadqiqot natijalaridan kelib chiqqan holda, tarjimashunoslik nazariyasini boyitish hamda tarjimachilik amaliyotini takomillashtirishga oid tavsiyalar berilgan.