Хужалик ер турлари таркибини белгилаш ва алмашлаб экишни ташкил килиш
Ushbu kitob O'zbekiston sharoitida qishloq xo'jaligi yerlaridan samarali foydalanish, yer tuzish loyihalarini tashkil etish, almashlab ekish tizimlarini joriy qilish masalalariga bag'ishlangan. Kitobda xonalik yer turlarini belgilash, ularni joylashtirish, almashlab ekish tizimlarini rejalashtirish va iqtisodiy jihatdan asoslash kabi muhim mavzular yoritilgan. Shuningdek, turli mintaqalarda (sug'oriladigan, lalmi) dehqonchilikni tashkil etishning o'ziga xos xususiyatlari, ekinlarni navbatlashtirish sxemalari keltirilgan. Kitob qishloq xo'jaligi sohasidagi mutaxassislar, talabalar va yer tuzish bilan shug'ullanuvchi shaxslar uchun mo'ljallangan.
Asosiy mavzular
- Xonalik yer turlarini belgilash va almashlab ekishni tashkil qilish: Xonalik yer turlarini (bog'lar, uzumzorlar, haydalma yerlar) aniqlash, ularning maydonlarini belgilash va optimal nisbatini topish. Almashlab ekish tizimlarini tashkil qilishning asosiy tamoyillari, ekinlarni navbatlashtirish sxemalarini ishlab chiqish.
- Yer turlarini joylashtirish: Yer turlarini hududiy sharoitga, iqlimga, relefga mos ravishda joylashtirish. Transport xarajatlarini minimallashtirish, ekinlarni parvarish qilishni osonlashtirish, tuproq unumdorligini saqlash.
- Almashlab ekish maydonlarini aniqlash: Almashlab ekish tizimini tashkil etishda ekinlar sonini, ularning maydonlarini va navbatini aniqlash. Har bir ekinning biologik xususiyatlarini, tuproq talabini va xo'jalikning iqtisodiy manfaatlarini hisobga olish.
- Sug'oriladigan dehqonchilikda almashlab ekish: Sug'oriladigan yerlarda almashlab ekish tizimlarini joriy qilishning o'ziga xos xususiyatlari. Suv resurslaridan oqilona foydalanish, tuproq sho'rlanishining oldini olish.
- Lalmi dehqonchilikda almashlab ekish: Lalmi (sug'orilmaydigan) yerlarda almashlab ekish tizimlarini joriy qilishning o'ziga xos xususiyatlari. Tuproq eroziyasiga qarshi kurashish, namlikni saqlash.
- Yer turar joylarini va almashlab ekish maydonlarini iqtisodiy ta'minlash: Yer turar joylarini va almashlab ekish maydonlarini joylashtirishni iqtisodiy asoslash usullarini aytib o'tish.