Raqamli ta’lim jarayonida bo‘lajak boshlangʻich sinf o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishning dasturiy - metodik ta’minotini takomillashtirish
Ushbu avtoreferat Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli “2022-2026 yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni kabi muhim hujjatlar asosida raqamli ta'lim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishning dasturiy-metodik taʼminotini takomillashtirishga bagʻishlangan. Avtoreferatda tadqiqotning dolzarbligi, Oʻzbekistonning fan va texnologiyalari rivojlanishiga mosligi, muammoning oʻrganilganlik darajasi, tadqiqotning maqsad va vazifalari, obʼyekti, predmeti, usullari, ilmiy yangiligi, amaliy natijalari va ishonchliligi, shuningdek, tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati hamda ularni joriy qilish, aprobatsiya qilish va eʼlon qilinganligi kabi jihatlar batafsil yoritilgan. Tadqiqotning asosiy natijalari sifatida raqamli taʼlim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishning nazariy asoslari, dasturiy-metodik taʼminotini takomillashtirish modellari va usullari, shuningdek, samaradorligini oshirishga qaratilgan tadqiqotlar va ularning amaliy natijalari keltirilgan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahon taʼlim muassasalarida raqamli taʼlim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishning kreativ modellari amaliyotga tatbiq etilmoqda. Xalqaro tashkilotlar va rivojlangan davlatlar tomonidan qabul qilingan 2030 yilgacha belgilangan xalqaro taʼlim konsepsiyasida taʼlimning taraqqiyotdagi oʻrni va uni rivojlantirish boʻyicha muhim faoliyat ekanligi taʼkidlangan. Oʻqitish metodikasini takomillashtirish, talabalarning dasturiy didaktik hamda metodik tayyorgarliklarini rivojlantirish, elektron axborot taʼlim resurslarini yaratish kabi yoʻnalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
- Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining ustuvor yoʻnalishlariga mosligi: Tadqiqot Oʻzbekiston Respublikasi fan va texnologiyalar rivojlanishining I. “Axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy, madaniy, maʼnaviy-maʼrifiy rivojlantirishda innovatsion gʻoyalar tizimini shakllantirish va ularni amalga oshirish yoʻllari” ustuvor yoʻnalishiga muvofiq bajarilgan.
- Muammoning oʻrganilganlik darajasi: Respublikamizda boʻlajak oʻqituvchilarni tayyorlash metodikasini takomillashtirish, taʼlim oluvchilarning kreativligini shakllantirish, taʼlimga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish nazariyasi va metodikasi, internet texnologiyalaridan foydalanish masalalari boʻyicha A.A.Abduqodirov, U.Sh.Begimqulov, M.R.Fayziyeva, N.J.Isaqulova kabi koʻplab olimlar ilmiy tadqiqotlar olib borishgan. Shuningdek, xorijiy davlatlar olimlari ham elektron taʼlim muhitini shakllantirish va interaktiv elektron taʼlim resurslarini yaratish boʻyicha tadqiqotlar olib borganlar.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi, amaliy natijalari va ishonchliligi: Tadqiqotning ilmiy yangiligi raqamli taʼlim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishning pedagogik mazmunini aniqlash, dasturiy-metodik taʼminotini takomillashtirish, axborot taʼlim resurslarini yaratish va foydalanish boʻyicha model ishlab chiqilganligi bilan izohlanadi. Amaliy natijalari esa raqamli taʼlim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirish metodikasi va uning samaradorligini oshirishga qaratilgan. Tadqiqot natijalarining ishonchliligi foydalanilgan maʼlumotlarning rasmiy manbalardan olingani, qoʻllanilgan metod va vositalarning ilmiy asosga egaligi bilan taʼminlangan.
- Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi va aprobatsiyasi: Tadqiqot natijalari 2 ta xalqaro va 2 ta respublika ilmiy-amaliy konferensiyasida muhokamadan oʻtkazilgan. Tadqiqot boʻyicha jami 8 ta ilmiy ish chop etilgan. Raqamli taʼlim jarayonida boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarining kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishning dasturiy-metodik taʼminotini takomillashtirish boʻyicha olingan natijalar asosida Toshkent davlat pedagogika universiteti tomonidan grantlar doirasida foydalanilgan va ilmiy takomillashtirishga erishilgan.
- Tadqiqotning tarkibiy tuzilishi: Dissertatsiya tarkibi kirish, uch bob, xulosalar va tavsiyalar, foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati hamda ilovalardan iborat boʻlib, umumiy hajmi 147 sahifani tashkil etadi.