Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini eksport qilish tizimini takomillashtirish
Ushbu kitob qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qilish tizimini takomillashtirishga bag'ishlangan dissertatsiya avtoreferati hisoblanadi. Unda Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi sektorining jahon bozoridagi raqobatbardoshligini oshirish, eksport salohiyatini kuchaytirish va shu orqali mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish masalari atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotda Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksporti tizimidagi mavjud muammolar, ularni bartaraf etish yoʻllari, xorijiy davlatlar tajribasi va zamonaviy yondashuvlar asosida takliflar ishlab chiqilgan. Kitobda eksportni qoʻllab-quvvatlashning nazariy va amaliy jihatlari, balli-reyting baholash algoritmi, agrologistik klasterlar va kooperatsiyalarning roli hamda kelajak prognozlari keltirilgan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahonda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qilishning ahamiyati, mamlakat valyuta tushumini koʻpaytirishdagi oʻrni va bozor tendensiyalari tahlil qilinadi. Zamonaviy boshqaruv texnologiyalarini joriy etish va yuqori sifatli mahsulotlar ishlab chiqarishning dolzarbligi ta'kidlanadi.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bozorini iqtisodiy paradigma va nazariyalar asosida tadqiq etish, innovatsion model ishlab chiqish, balli-reyting baholash algoritmlarini taklif etish kabi yangi yondashuvlar taqdim etiladi.
- Tadqiqotning amaliy natijalari: Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksportini ragʻbatlantirish boʻyicha takliflar, imtiyozli transport tariflari, agrologistik klasterlar va kooperativlarning samaradorligi hamda jahon tajribasidan kelib chiqib ishlab chiqilgan tavsiyalar va modellar keltirilgan.
- Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qilish tizimini takomillashtirish boʻyicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Vazifalar sifatida eksport salohiyatini, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning nazariy asoslarini, xorijiy tajribani, milliy iqtisodiyotda sohaga oid tahlillarni oʻrganish belgilangan.
- Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksportini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning konseptual asoslari: Ushbu qismda davlat tomonidan eksportni qoʻllab-quvvatlashning muhim omillari, mexanizmlari, siyosatlari, jumladan, moliyaviy va nomoliyaviy yordam choralari, xorijiy tajribalar va ularni Oʻzbekistonda qoʻllash boʻyicha tavsiyalar batafsil yoritilgan.
- Agroklasterlar va kooperatsiyalarning roli: Agroklasterlar va qayta ishlash hamda sotish kooperativlarining qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qilish tizimining samarali boʻgʻini sifatida ilmiy asoslanganligi va ularning iqtisodiy samaradorlikni oshirishdagi ahamiyati koʻrsatilgan.
- Kelajak prognozlari: Stata dasturi yordamida Oʻzbekistonning meva-sabzavot eksportini 2025-2030 yillar uchun prognoz qilish natijalari keltirilgan. Modelga koʻra, eksport hajmi muntazam oʻsib borishi va prognoz qilingan yillarda sezilarli oʻsish kuzatilishi bashorat qilingan.