Ikkilamchi termoplastlar va termoreaktiv qatronlardan ko‘mirli adsorbentlar olishning kolloid-kimyoviy asoslari
Ushbu kitobda ikkilamchi termoplastlar va termoreaktiv qatronlardan ko'mirli adsorbentlar olishning kolloid-kimyoviy asoslari tadqiq qilingan. Tadqiqotda polimer chiqindilarini qayta ishlash, ularning fizik-kimyoviy va teksturaviy xususiyatlarini o'rganish hamda samarali adsorbentlar yaratish bo'yicha ilmiy asoslar ishlab chiqilgan. Xususan, polimer xomashyosining tabiati, karbonizatsiya sharoiti, modifikatsiyalovchi qo'shimchalar tarkibi va kimyoviy faollash darajasining olingan uglerod adsorbentlarining tuzilishi, teksturaviy xususiyatlari va sorbtsiya faolligiga ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot natijalari asosida turli organik ifloslantiruvchilarni (fenollar, antibiotiklar, bo'yoqlar) tozalashda yuqori samaradorlikka ega bo'lgan adsorbentlar yaratish texnologiyasi ishlab chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Polimer chiqindilaridan uglerodli adsorbentlar olishning kolloid-kimyoviy asoslari: Tadqiqotning asosiy maqsadi polimer chiqindilaridan (polistirol va fenol-formaldegid qatroni) uglerodli adsorbentlar olishning kolloid-kimyoviy asoslarini ishlab chiqishdan iborat. Bu jarayonda polimer xomashyosining tabiati, karbonizatsiya sharoiti, modifikatsiyalovchi qo'shimchalar (PAN) va kimyoviy faollashtirish (NaOH) darajasining adsorbentlar tuzilishi, teksturaviy xususiyatlari va sorbsiya faolligiga ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, optimal sharoitlarda olingan adsorbentlar organik ifloslantiruvchilarni samarali adsorbsiyalash xususiyatiga ega.
- Termik va kimyoviy faollashtirish usullari: Ushbu qismda polimer chiqindilarini termik va kimyoviy faollashtirish usullari, ularning adsorbentlarning tuzilishi va sorbsiya faolligiga ta'siri tahlil qilingan. PAN qo'shilishi va NaOH bilan faollashtirish jarayonlari adsorbentlarning mikro va mezog'ovakli tuzilishini rivojlantirishga, sirt yuzasini oshirishga va organik moddalar bilan o'zaro ta'sirini kuchaytirishga olib kelishi aniqlangan.
- Adsorbsion xususiyatlarni o'rganish: Adsorbsion kinetikasi va izotermalarini o'rganish orqali adsorbentlarning organik moddalar (fenol, sefazolin) bilan o'zaro ta'siri tahlil qilingan. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, modifikatsiyalangan va faollashtirilgan uglerodli adsorbentlar yuqori samaradorlik bilan ifloslantiruvchilarni tozalay oladi, bu ularning yuqori sorbsiya sig'imi va faol markazlarining ko'pligi bilan izohlanadi.
- Amaliy tadbiqlar va natijalar: Tadqiqot natijalariga asoslanib, polimer chiqindilaridan olingan adsorbentlarning to'qimachilik sanoati chiqindi suvlarini tozalashda qo'llash texnologiyasi ishlab chiqilgan. Ushbu adsorbentlar to'qimachilik oqava suvidagi fenol birikmalari, bo'yoqlar va umumiy organik moddalarni samarali ravishda olib tashlash imkoniyatiga ega ekanligi isbotlangan.