Talabalar o‘quv motivi va muvaffaqiyatiga lokus nazoratning psixologik ta’siri

Ushbu dissertatsiya tadqiqoti talabalar oʻquv motivi va muvaffaqiyatiga lokus nazoratning psixologik ta'sirini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda lokus nazoratning talabalar faoliyatiga, motivatsiyasiga va muvaffaqiyatiga ta'siri oʻrganilgan. Tadqiqot natijalariga koʻra, ichki lokus nazoratga ega talabalar bilim olishga va kasbiy rivojlanishga kuchli motivatsiyaga ega boʻlsa, tashqi lokusga ega talabalar diplom olishga va tashqi omillarga koʻproq bogʻliq boʻlganligi aniqlangan. Tadqiqotda shuningdek, talabalarning muvaffaqiyatga erishish motivatsiyasi va lokus nazorati oʻrtasidagi bogʻliqlik ham tahlil qilingan. Ichki lokus nazoratni rivojlantirishga qaratilgan psixologik dasturlar va treninglar ishlab chiqilib, ularning samaradorligi ham amaliyotda tasdiqlangan.

Asosiy mavzular

• Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahonda ta'lim va ilm-fan sohasidagi oʻzgarishlar inson psixologiyasini chuqurroq oʻrganish zaruratini kun tartibiga qoʻymoqda. Shaxsning motivatsiyasi va muvaffaqiyatiga ta'sir etuvchi muhim psixologik omillardan biri sifatida lokus nazorati jahon ilmiy hamjamiyatida tobora koʻproq e'tibor qozonmoqda. Ichki lokus nazoratga ega shaxslar oʻz harakatlari uchun yuqori darajada mas'uliyat sezadilar, bu esa ularning akademik natijalariga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Shu bois, ta'lim jarayonida ichki lokus nazoratining shakllanishi muhim omil hisoblanadi.
• Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Tadqiqotning maqsadi talabalar oʻquv motivi va muvaffaqiyatiga lokus nazoratning psixologik ta'sirini aniqlash va ichki lokus nazoratini rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat. Vazifalari: lokus nazoratning psixologik xususiyatlarini tahlil qilish, oʻquv motivatsiyasiga ta'sirini aniqlash va dalillash, muvaffaqiyatga erishish motivatsiyasiga ta'sirini aniqlash va isbotlash, ichki lokus nazoratni rivojlantirishga qaratilgan psixologik dastur va treninglarni ishlab chiqish va ularning samaradorligini asoslash.
• Tadqiqot natijalari va xulosalar: Tadqiqot natijalariga koʻra, 1-2-bosqich talabalari orasida eksternal lokus nazoratga ega boʻlgan talabalar soni koʻproq. 3-4-bosqich talabalari orasida esa internal lokus nazorat darajasi yuqori. Bu shuni koʻrsatadiki, yuqori kurs talabalari oʻz hayotiy voqealariga nisbatan individual javobgarlikni kuchliroq his qiladi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatdiki, ichki lokus nazoratga ega boʻlgan talabalar bilim olish, kasbiy va shaxsiy rivojlanishga kuchli motivatsiyaga ega boʻlsa, tashqi lokusga ega talabalar esa diplom olishga va tashqi omillarga koʻproq bogʻliq boʻlganligi aniqlangan. Tadqiqotda shuningdek, talabalarning muvaffaqiyatga erishish motivatsiyasi va lokus nazorati oʻrtasidagi bogʻliqlik ham tahlil qilingan. Ichki lokus nazoratni rivojlantirishga qaratilgan psixologik dasturlar va treninglar ishlab chiqilib, ularning samaradorligi ham amaliyotda tasdiqlangan.