Bitsiklik xinazolinlar qatorida sulfonamidlar sintezi va kimyoviy o‘zgarishlari
Ushbu dissertatsiya avtoreferati bitsiklik xinazolinlar qatorida sulfonamidlar sintezi, kimyoviy oʻzgarishlari va biologik faolligini oʻrganishga bagʻishlangan. Tadqiqotda yangi birikmalarni olishning samarali usullari ishlab chiqilgan, ularning tuzilishi aniqlangan va biologik faolligi tekshirilgan. Xususan, 3-alkil-, 2,3-dialkilxinazolonlar, ularning sulfonamidlari va boshqa hosilalari sintez qilingan. Olimlar tomonidan bu birikmalarning ingibitorlik, insektitsidlik va antidiabetik faolligi aniqlangan.
Asosiy mavzular
- Geterohalqali sulfonamidlar va xinazolonlar kimyosi: Geterohalqali birikmalarning organik kimyoda tutgan oʻrni, ularning biologik faolligi va qoʻllanilishi haqida maʼlumot berilgan. Xususan, xinazolinlar asosida yaratilgan turli preparatlar va ularning tibbiyot hamda qishloq xoʻjaligida qoʻllanilishi yoritilgan.
- Bitsiklik xinazolinlar qatorida sulfonamidlar sintezi: Tadqiqotda bitsiklik xinazolinlar sintezining yangi usullari, jumladan, bir reaktorli (One-pot) sintez usullari ishlab chiqilgan. Olingan sulfonamidlarning kimyoviy oʻzgarishlari va reaksiyalarining nazariy jihatdan asoslanishi tushuntirilgan.
- Sintez qilingan birikmalarning biologik faolligi: Olingan yangi birikmalarning ingibitorlik, insektitsidlik va antidiabetik faolligi tajribalar asosida aniqlangan. Baʼzi birikmalarning yuqori biologik faollikka ega ekanligi va ulardan yangi dorivor preparatlar yaratish mumkinligi koʻrsatilgan.