Atrof-muhit obyektlaridan temir va kobalt ionlarini immobillangan azot- va kislorod saqlagan organik reagentlar yordamida sorbsion-spektroskopik aniqlash va ajratish usullarini ishlab chiqish
Ushbu doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati O'zbekiston Respublikasi Kimyo texnologiya instituti huzuridagi Ilmiy kengash tomonidan tasdiqlangan bo'lib, unda atrof-muhit obyektlaridan temir va kobalt ionlarini sorbsion-spektroskopik usullar yordamida aniqlash va ajratishning yangi usullari ishlab chiqilgan. Tadqiqotda polimer matritsada immobillangan metil timol koʻki va nitrozo R- tuzi organik reagentlaridan foydalanilgan hamda bu usullarning samaradorligi turli texnik-iqtisodiy va ekologik me'yorlar asosida tekshirilgan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Dunyoda sanoatning rivojlanishi va texnogen jarayonlar natijasida atrof-muhitga antropogen omillarning salbiy ta'sirining kuchayib borayotganligi sababli, temir va kobalt kabi og'ir metallarni aniqlash va ajratishning samarali va sezgir usullarini ishlab chiqish dolzarb vazifa hisoblanadi. Tadqiqotda ushbu muammoni hal etishga qaratilgan ilmiy izlanishlar natijalari keltirilgan.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Ilmiy yangilik sifatida poliakrilonitril asosidagi PPA-1 sorbentiga immobillangan metil timol koʻki va nitrozo R- tuzi organik reagentlaridan foydalangan holda Fe(III) va Co(II) ionlarini aniqlash va ajratish uchun yangi sorbsion-spektroskopik usullarning ishlab chiqilganligi, shuningdek, ularning optimal sharoitlari aniqlanganligi ta'kidlangan.
- Tadqiqotning amaliy natijalari: Ishlab chiqilgan usullar oqava va chiqindi suvlardagi mikro miqdordagi temir va kobalt ionlarini aniq va tezkor ajratish imkonini beradi. Ushbu usullarning «Navoiyazot» AJ da amaliyotga joriy etilganligi va uning samaradorligi haqida ma'lumot berilgan.
- Tadqiqot natijalarining tasdiqlanishi va e'lon qilinishi: Tadqiqot natijalari 8 ta ilmiy-amaliy anjumanlarda muhokama qilingan va 15 ta ilmiy ish chop etilgan. Jumladan, 4 ta maqola Respublika va 3 ta xalqaro jurnallarda nashr etilgan.