Ingliz tilini o‘qitishda umumta’lim maktablari o‘quvchilarining (9-sinf) yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirish
Ushbu dissertatsiya tadqiqoti umumta'lim maktablarining 9-sinf o'quvchilarining ingliz tilini o'qitishda yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirishga bag'ishlangan. Tadqiqotda o'quvchilarning yozma nutq ko'nikmalarini takomillashtirish bo'yicha ilmiy-nazariy va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan va ularning samaradorligi tajriba-sinov jarayonida tasdiqlangan. Tadqiqot natijalari zamonaviy ta'lim texnologiyalarini joriy etish va o'quvchilarning kommunikativ kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati, maqsad va vazifalari, obyekti va predmeti tavsiflangan. Shuningdek, ilmiy yangiligi, amaliy natijalari va ularning ishonchliligi, ilmiy va amaliy ahamiyati asoslab berilgan.
- Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining ustivor yo'nalishlariga mosligi: Dissertatsiya tadqiqoti respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining “Axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy, madaniy, ma'naviy-ma'rifiy rivojlantirish, innovatsion iqtisodiyotni rivojlantirish" ustuvor yo'nalishiga muvofiq bajarilganligi ta'kidlangan.
- Muammoning oʻrganilganlik darajasi: Mamlakatimizda chet tillarini oʻqitish metodikasi sohasidagi mavjud tadqiqotlar tahlil qilingan va umumta'lim maktablarining to'qqizinchi sinf o'quvchilari oʻrtasida chet til yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirish masalasi alohida tadqiq etilmaganligi ko'rsatilgan.
- Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Tadqiqotning maqsadi toʻqqizinchi sinf o'quvchilarining chet tilda yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirishdan iborat. Vazifalar sifatida esa chet tili ta'limi adabiyotlarini tahlil qilish, muammolarni aniqlash, mashqlar tizimini ishlab chiqish va rivojlantirish, taqqoslash tahlili qilish hamda tajriba-sinov ishlarini tashkil etish belgilangan.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat: sensomotorik, psixologik va lisoniy sathlar asosida yozma nutqni bosqichma-bosqich shakllantirishga xizmat qiluvchi pedagogik mexanizmning takomillashtirilganligi, yozma nutqni baholash mezonlarining zamonaviy testologiya tamoyillari asosida takomillashtirilganligi, yozma nutq faoliyatini kognitiv-kommunikativ kompetensiyalar bilan bog'lovchi sintetik metodologik modelining asoslanishidir.
- Tadqiqotning amaliy natijalari: Tadqiqot natijalari bo'yicha to'qqizinchi sinf o'quvchilarida chet tilining yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirish boʻyicha ko'rsatmalar ishlab chiqilgan, tadqiqot materiallari hamda olimlar tajribalari tahlil qilingan.
- Xulosa: Dissertatsiya natijalari boʻyicha 9-sinf o'quvchilarining yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirish boʻyicha olib borilgan tadqiqot natijalari asosida kommunikativ funksiyaning yozma nutq orqali amalga oshishi, ingliz tilida yozma nutqda mazmun, tashkiliy tuzilish, soʻz tarkibi va mexanik aspektlarga e'tibor qaratish muhimligi, maktab ta'limida chet tilida yozuvni oʻqitishga yetarlicha vaqt ajratilmayotganligi kabi xulosalar chiqarilgan.