O‘zbekistonda aholi manzilgohlarini hududiy tashkil etilishini takomillashtirishning geografik jihatlari
Ushbu dissertatsiya O'zbekiston aholisi manzilgohlarining hududiy tashkil etilishini takomillashtirishning geografik jihatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda aholi zichligini hisoblashning yangi uslublari taklif etilgan, tabiiy-geografik omillarning aholi joylashuviga ta'sirini tahlil qilingan va bu asosda aholi manzilgohlarini joylashtirishning optimal chegaralari aniqlangan. Tadqiqot natijalari O'zbekistonning 4 ta landshaft turi bo'yicha aholi zichligini hisoblash va uning joylanishini tahlil qilishga qaratilgan. Amaliy natijalar sifatida, aholi zichligini hisoblashning o'zgartirilgan uslubi, tabiiy omillarni hisobga oluvchi yangi yondashuv va landshaft turlari bo'yicha aholi zichligini aniqlash kartalari yaratilgan.
Asosiy mavzular
- Aholini hududiy tashkil etishning nazariy-metodologik asoslari: Bobda aholi joylashuvi, uni boshqarish, hududiy tashkil etishning geografik yo'nalishlari, iqtisodiy-iqtisodiy omillar va tabiiy-landshaft omillari tahlil qilingan. Aholi geografiyasi va demografiyasi tushunchalari, ularning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish bilan bog'liqligi yoritilgan.
- Aholi joylashuviga ta'sir etuvchi tabiiy, ijtimoiy-iqtisodiy omillar: Ushbu bobda landshaft turlari bo'yicha aholi zichligini aniqlashning dolzarbligi, landshaftlarni ajratish, aholini joylashtirishga ta'sir etuvchi boshqa omillar tahlil qilingan. Mamlakat tuproqning agrar imkoniyatlari va aholi zichligi o'rtasidagi bog'liqlik o'rganilgan.
- Hududda aholi zichligini aniqlashning zamonaviy uslublari: Bobda aholi zichligini hisoblashning an'anaviy va zamonaviy uslublari, jumladan, ijtimoiy zichlik tushunchasi, uning hisoblash metodikasi ko'rib chiqilgan. O'zbekistonning o'rtacha va ijtimoiy zichligi tafovutlari tahlil etilgan.
- Aholini joylashtirishni tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy omillar asosida takomillashtirish: Ushbu bobda O'zbekistonning tabiiy-demografik imkoniyatini baholash, aholi manzilgohlarini oqilona hududiy tashkil etish bo'yicha taklif va tavsiyalar berilgan. Landshaft turlari bo'yicha aholi zichligi va uning joylanishi tahlil qilingan.