Iqlim o‘zgarishining Qo‘qon vohasi landshaftlari ekologik holatiga ta’sirini baholash

Ushbu avtoreferat "Iqlim o'zgarishining Qo'qon vohasi landshaftlari ekologik holatiga ta'sirini baholash" mavzusidagi dissertatsiyani o'z ichiga oladi. Unda iqlim o'zgarishining Qo'qon vohasi landshaftlariga va inson salomatligiga ta'siri, bu holatni yaxshilash bo'yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqish asosiy maqsad qilib olingan. Tadqiqotning dolzarbligi, dunyo hamjamiyatining bu boradagi sa'y-harakatlari, shuningdek, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli farmonlari va qarorlarida belgilangan vazifalar bilan bog'liqligi yoritilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi, amaliy natijalari va joriy etilishi haqida ma'lumotlar berilgan.

Asosiy mavzular

Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati, tadqiqotning maqsadi va vazifalari, ob'yekt va predmeti, respublika fan va texnologiyalarni rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlariga mosligi, ilmiy yangiligi va amaliy natijalari hamda ularning ilmiy va amaliy ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, olingan natijalarni amaliyotga joriy qilish, nashr etilgan ishlar va dissertatsiyaning tuzilishi haqida ma'lumotlar berilgan.
Tadqiqotning obyekti va predmeti: Tadqiqot obyekti sifatida Qo'qon vohasi landshaftlari olingan. Tadqiqot predmeti esa Qo'qon vohasi landshaftlarini iqlim o'zgarish ta'sirini baholash, prognozlashtirish va ekologik holatini tahlil qilish masalalari hisoblanadi.
Tadqiqot usullari va ilmiy yangiligi: Dissertatsiyada dala tadqiqotlari, mashrutli ekspeditsiyalar, aerokosmik, statistik, kartografik, GAT texnologiyalari, qiyosiy tahlil kabi usullardan keng foydalanilgan. Ilmiy yangiligi esa iqlim o'zgarishi sharoitida Qo'qon vohasi landshaftlarining tabiiy va antropogen omil ta'sirida transformatsiyasining tabiiy geografik jihatlarini ochib berilishi, yer osti suvlari, tuproq va o'simlik qoplamiga, atmosfera havosiga, sanoat korxonalari va transport vositalariga ta'sirini zamonaviy kartografik metodlar yordamida xaritalash, iqlim o'zgarishiga moslashish va barqaror rivojlanishning geografik jihatlarini tadqiq qilish, landshaft-ekologik va meliorativ holatni ko'rsatuvchi xaritalar ishlab chiqilishi hamda ekologik holatni optimallashtirish bo'yicha chora-tadbirlar ishlab chiqilishini o'z ichiga oladi.
Tadqiqotning amaliy ahamiyati va natijalarining joriy qilinishi: Tadqiqot natijalarining amaliy ahamiyati iqlim o'zgarishining Qo'qon vohasi landshaftlariga ta'sirini baholash, prognozlash, kartalashtirish, inson salomatligiga ta'sirini tadqiq qilish, Qo'qon vohasi ekologik holatini yaxshilash bo'yicha taklif va tavsiyalar berilishida ko'rinadi. Tadqiqot natijalari O'zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish va iqlim o'zgarishi vazirligi tizimida amaliyotga joriy etilgan.
Xulosa: Iqlim o'zgarishining Qo'qon vohasining barcha landshaft komponentlariga ta'siri, bu omillarning tabiiy-geografik qonuniyatlar asosida sodir bo'lishi, o'ziga xos tabiiy geografik sharoit, inson salomatligiga ta'sir etuvchi omillar, ularning kelib chiqish sabablari, iqlim o'zgarishiga moslashish va qishloq xo'jaligi yerlaridan samarali foydalanish, landshaft ekologik holatiga ta'sir etuvchi omillarni aniqlash va bartaraf etish bo'yicha chora-tadbirlar ishlab chiqish, landshaft komplekslarining shakllanishi va taraqqiyoti, yer osti suvlari va sho'rlanishning o'simliklarga ta'siri, hamda Qo'qon vohasining ekologik holatini optimallashtirish bo'yicha chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqilganligi kabi xulosalar bayon etilgan.