Mintaqa iqtisodiyotini barqaror rivojlantirishda oliy ta’lim tizimini samarali tashkil etish (Xorazm viloyati misolida)

Ushbu dissertatsiya tadqiqoti Oʻzbekistonning mintaqaviy iqtisodiyotini barqaror rivojlantirishda oliy ta'lim tizimini samarali tashkil etishning ahamiyati va usullarini oʻrganadi. Tadqiqotda oliy ta'limning mintaqa iqtisodiy oʻsishiga ta'siri SEM (Structural Equation Modeling) modeli yordamida tahlil qilingan. Shuningdek, moliyaviy barqarorlik indeksi ishlab chiqilgan va ta'lim tizimining mintaqa yalpi hududiy mahsulotiga ta'siri ARDL modellari yordamida baholangan. Tadqiqot natijalari bo'yicha kelajakdagi prognozlar ham keltirilgan.

Asosiy mavzular

Oliy ta'lim tizimining mintaqa iqtisodiy rivojlanishiga ta'siri: Tadqiqotda oliy ta'lim tizimining sifat, ilmiy-tadqiqot va bilimlar transferi kabi omillarning mintaqa iqtisodiy oʻsishiga bevosita va bilvosita ta'sirini SEM modeli asosida tahlil qilingan. Natijalarga ko'ra, oliy ta'limning iqtisodiy o'sishda muhim rol o'ynashi aniqlangan.
Oliy ta'lim muassasalarining moliyaviy barqarorligini baholash: Oliy ta'lim muassasalarining moliyaviy barqarorligini baholash uchun «Moliyaviy barqarorlik» indeksi ishlab chiqilgan va uni baholash usuli taklif etilgan. Indeksni tahlil qilish natijasida koʻpchilik OTMlarda «Rentabellik darajasi» koʻrsatkichi pastligi aniqlangan.
Ta'lim tizimining mintaqa yalpi hududiy mahsulotiga ta'sirini baholash: Tadqiqotda ta'lim tizimining ayrim koʻrsatkichlarini mintaqa yalpi hududiy mahsulotiga uzoq va qisqa muddatli ta'sirini baholash uchun ARDL modellari ishlab chiqilgan. Natijalar ta'lim sohasidagi xizmatlar hajmi, investitsiyalar va ish haqi oʻsishining iqtisodiy oʻsishga ijobiy ta'sir koʻrsatishini tasdiqlagan.
Oliy ta'lim tizimi rivojlanish tendensiyalarini prognozlash: Mintaqa oliy ta'lim tizimi rivojlanish tendensiyalarini 2025-2030 yillarga prognoz qilish maqsadida ARIMA va chiziqli regressiya modellari qoʻllanilgan. ARIMA modeli bo'yicha hisoblangan prognoz qiymatlarning aniqligi yuqori ekanligi aniqlangan.