Transport vositalari harakatidan hosil boʻlgan vibratsiya toʻlqinlari darajasini baholash va ulardan himoya qilish usullari
Ushbu avtoreferatda transport vositalari harakatidan hosil bo'lgan vibratsiya to'lqinlarining gruntli asoslarda tarqalishi, ularni baholash usullari va ulardan himoya qilish usullari nazariy va amaliy jihatdan o'rganilgan. Zamonaviy hisoblash usullari va modellashtirishdan foydalangan holda, turli grunt tiplarida vibratsiyaning tarqalishi va uni kamaytirish yo'llari tadqiq etilgan. Tadqiqot natijalari asosida vibrohimoya tizimlarini loyihalash va joriy etish bo'yicha tavsiyalar berilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zaruriyati, muammoning o'rganilganlik darajasi, tadqiqotning maqsadi va vazifalari, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati hamda O'zbekistonning fan va texnologiyalar rivojlanishining ustuvor yo'nalishlariga mosligi bayon etilgan.
- 1-bob. Transport vositalari tarqatadigan vibratsiya to'lqinlarining gruntli asoslarda tarqalishining nazariy asoslari: Ushbu bobda gruntlarda vibratsiya va seysmik to'lqinlarning tarqalishi, ulardan himoya qilish usullari bo'yicha muammoning zamonaviy holati tahlil qilingan. Gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarining vibratsiya tarqalishiga ta'siri o'rganilgan va uni kamaytirish bo'yicha nazariy asoslar ishlab chiqilgan.
- 2-bob. Transport vositalari tarqatadigan vibratsiya to'lqinlarini gruntli asosning reologik xususiyatlarini hisobga olib baholash: Bu bobda transport vositalari harakatidan hosil bo'lgan vibratsiya to'lqinlarini gruntli asoslarda tarqalishini baholash uchun turli grunt modellaridan foydalanilgan. Matematik modellar ishlab chiqilib, ularning aniqligi tekshirilgan. Gruntlarning fizik-mexanik xossalari, masalan, zichlik, namlik vaelastiklik moduli vibratsiya tarqalishiga qanday ta'sir ko'rsatishi tahlil qilingan.
- 3-bob. Transport vositalari tarqatadigan vibratsiya to'lqinlaridan himoya tizimlarining samaradorligini baholash: Ushbu bobda transport vositalari harakatidan hosil bo'ladigan vibratsiyadan himoya qilish tizimlari, xususan, transheyalarning samaradorligini baholash masalasi o'rganilgan. Turli chuqurlikdagi va turli joylashuvdagi transheyalarning vibratsiyani kamaytirishdagi samarasi tadqiq qilingan. Bino va temir yo'l orasiga joylashtirilgan transheyalarning samaradorligi aniqlangan.
- Umumiy xulosalar: Dissertatsiya davomida erishilgan asosiy ilmiy va amaliy natijalar yakunlangan. Transport vositalaridan kelib chiqqan vibratsiyaning gruntlarda tarqalishi va uni kamaytirish bo'yicha ishlab chiqilgan matematik modellar, hisoblash usullari va tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalarining amaliyotga joriy etilishi bo'yicha ma'lumotlar berilgan.