Oqova suv va uni tozalash tizimi terminologiyasi
Ushbu tadqiqot Oʻzbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/30.12.2021.Fil.70.01 raqamli ilmiy kengash Xalqaro Innovatsion Universitetida amalga oshirilgan doktorlik dissertatsiyasi avtoreferatining taqdimoti. Dissertation Oqova suv va uni tozalash tizimi terminologiyasini o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, unda oqova suv va uning tozalash tizimiga oid terminlarning lingvistik xususiyatlari, struktur-semantik jihatlari, leksikografik talqini hamda ularning O'zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan ilmiy va texnologik rivojlanishning ustuvor yo'nalishlariga mosligi tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi oʻzbek tili terminosistemasidagi oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining struktur, semantik, derivatsion, leksikografik xususiyatlarini aniqlash, mavzuviy guruhlarini belgilash va ushbu natijalarni
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati, muammoning oʻrganilganlik darajasi, tadqiqotning maqsadi, vazifalari, obyekti va predmeti, ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati, tadqiqot natijalarining joriy qilinishi va tuzilishi haqida ma'lumot beradi.
- Oʻzbek tili leksikasida oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining oʻrni: Ushbu bobda "oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining oʻrganilish tarixi"ni o'rganib, bu sohadagi leksik birliklarni hamda tadqiqotlarning rivojlanishini tahlil qiladi. Shuningdek, oqova suv terminlarining semantik maydoni va uning ichki mikrotizimlari, tozalash jarayonini ifodalovchi terminlar va ularning oʻzbek tilidagi oʻrni yoritilgan.
- Oʻzbek tili oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining struktur-semantik xususiyatlari, derivatsiyasi: Bobda oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining struktur-semantik xususiyatlari, ularning hosil boʻlish yoʻllari, morfologik va sintaktik usullar, soʻz yaratish jarayonlari tahlil qilingan. Shuningdek, terminlarning lugʻaviy-ma'noviy va grammatik xususiyatlari ham oʻrganilgan.
- Oqova suv bilan bogʻliq terminlarning leksikografik talqini: Uchinchi bobda oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining leksikografik talqini, jumladan, Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi, Oʻzbek tilining izohli lugʻatlarida terminlarning berilishi, ulardagi farqlar va takomillashtirish yoʻnalishlari tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu soha terminlariga oid lug'atlar va ularning tarkibi ko'rib chiqilgan.
- XULOSA: Tadqiqot yakunida oqova suv va uni tozalash tizimi terminlarining oʻzbek tili leksikasidagi oʻrni, ularning mikrotizim sifatida ahamiyati, mavzuviy guruhlarga boʻlinishi, terminlar tuzilishining oʻziga xosligi, affiksatsiya va sintaktik usullar yordamida terminlar hosil boʻlishi, hamda leksikografik jihatdan ularning talqini yuzasidan xulosalar va tavsiyalar bayon etilgan.