Yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlarni sudda ko‘rishning protsessual xususiyatlari
Ushbu dissertatsiya mavzusi Oʻzbekiston Respublikasida yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlarni sudda koʻrishning protsessual xususiyatlarini oʻrganishga bagʻishlangan. Unda yer nizolarini hal qilishning dolzarb muammolari, xorijiy davlatlar tajribasi va amaliyotni takomillashtirish boʻyicha takliflar koʻrib chiqilgan. Dissertatsiyada yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar boʻyicha sud amaliyotini takomillashtirish, prokuror ishtirokini kuchaytirish, hakamlik sudlari va mediatsiya institutlarini rivojlantirish kabi muhim masalalar yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati, tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining asosiy ustuvor yoʻnalishlariga mosligi, tadqiq etilayotgan muammoning oʻrganilganlik darajasi, tadqiqotning maqsad va vazifalari, ob'ekti va predmeti, usullari, ilmiy yangiligi va amaliy natijasi, tadqiqot natijalarining ishonchliligi hamda ularning ilmiy va amaliy ahamiyati, joriy qilinganligi, aprobatsiyasi, natijalarining e'lon qilinganligi, dissertatsiyaning hajmi va tuzilishi yoritilgan.
- I-bob. "Yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan fuqarolik ishlarining umumiy tavsifi, huquqiy tabiati, taalluqliligi va sudlovga tegishliligi masalalari": Ushbu bobda yer nizolarining tushunchasi, dolzarbligi va huquqiy tabiati, yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan fuqarolik ishlarining taalluqliligi va sudlovga tegishliligi masalalari, yerga oid fuqarolik ishlarida ishtirok etuvchi shaxslar va ularning huquqiy maqomi masalalari tadqiq etilgan. Shuningdek, Indoneziya tajribasi tahlili asosida yer nizolarini hal qilish tartib-taomillarining soddalashtirilishi va ijtimoiy munosabatlarni saqlashga qaratilgan ishlar tahlil qilingan.
- II-bob. "Yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan fuqarolik ishlarini sudda muhokama qilishning oʻziga xos jihatlari": Bobda yerga oid nizoli ishlarni sudda qoʻzgʻatish asoslari va tartibi, yerga oid nizoli ishlarni sud muhokamasiga tayyorlashning o'ziga xos jihatlari, yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan fuqarolik ishlarini sudda muhokama qilish masalalari ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilingan. Xususan, davlat boji masalasi, xorijiy tajribalar, shu jumladan, Vietnam tajribasi tahlil qilingan.
- III-bob. "Sudning yerga oid ishlar boʻyicha hal qiluv qarorlari, ularni ijro etish, xorijiy davlatlar qonunchiligining qiyosiy-huquqiy tahlili va takomillashtirish istiqbollari": Ushbu bobda yerga oid nizolarni hal qilish boʻyicha xorijiy davlatlar qonunchilik tajribasining qiyosiy-huquqiy tahlili hamda yerga oid fuqarolik ishlari boʻyicha sud hal qiluv qarorlari va ularni ijro etish bilan bog'liq masalalar tadqiq qilingan. Xususan, Vietnam, Turkiya tajribasi, sudlovga oid qonunchilik, ijtimoiy munosabatlarni saqlashga qaratilgan ishlar tahlil qilingan.
- Xulosa: Tadqiqot natijasida yerga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlarni sudda koʻrishning protsessual xususiyatlarini aniqlash hamda bu bordaga qonun hujjatlarini yanada takomillashtirish maqsadida quyidagi xulosalarga kelingan: I. Fuqarolik protsessual va yer huquqi fanlari nazariyasini rivojlantirishga qaratilgan ilmiy-nazariy xulosa va tavsiyalar. II. Amaldagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar. III. Sud amaliyotini takomillashtirishga oid takliflar.