O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligi tarmog‘idagi tarkibiy o‘zgarishlarning statistik baholash uslubiyotini takomillashtirish
Dissertatsiyada Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi tarmogʻidagi tarkibiy oʻzgarishlarni statistik usullarda baholashning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda qishloq xoʻjaligi tarmoqlarida struktura oʻzgarishlarini baholash va prognozlash uchun ekonometrik modellar ishlab chiqilgan hamda mamlakat agrar sektorini rivojlantirishning dolzarb masalalariga bag'ishlangan ilmiy takliflar va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Qishloq xoʻjaligi tarmogʻida tarkibiy oʻzgarishlarni statistik tadqiq etishning nazariy-uslubiy asoslari: Ushbu bobda jahon va respublika olimlarining qishloq xoʻjaligi statistikasiga oid ilmiy qarashlari, yondashuvlari umumlashtirilib, qiyosiy tahlil etilib, qishloq xoʻjaligi statistikasiga mualliflik ta’rifi ishlab chiqilgan. Shuningdek, qishloq xoʻjaligi tarmogʻining iqtisodiy-statistik tahlili, unga ta'sir etuvchi omillar, agrar sektorni rivojlantirish tendensiyalari, shuningdek, qishloq xoʻjaligini statistik baholash metodologiyasi va uni takomillashtirish masalalariga bag'ishlangan nazariy-uslubiy jihatlar batafsil oʻrganilgan.
- Qishloq xoʻjaligi tarmogʻining tarkibiy oʻzgarishlarini ekonometrik modellarini tuzish va prognozlash: Ushbu bobda Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonlari ekonometrik modellar yordamida tahlil qilingan. Qishloq xoʻjaligi faoliyati samaradorligiga ta'sir qiluvchi omillar statistik baholash orqali, maqbullari boʻyicha ekonometrik modellar yordamida prognozlar ishlab chiqilgan. Xususan, investitsiyalar, bandlik va ekin maydonlarining qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hajmi va uning rivojlanishiga ta'sirini baholash maqsadida ekonometrik modellar tuzilgan va ularning natijalari tahlil qilingan.
- Qishloq xoʻjaligi tarmogʻining samaradorligi va tarkibiy oʻzgarishlarini baholash uslubiyotini takomillashtirish: Ushbu bobda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarish samaradorligini kompleks statistik baholash, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ishlab chiqarish jarayonlarini dinamika qatorlari usulidagi tahlilini takomillashtirish hamda qishloq xoʻjaligida tarkibiy oʻzgarishlarni baholash uslubiyotini takomillashtirish masalalari yoritib berilgan. Shuningdek, qishloq xoʻjaligi statistikasida iqtisodiy indekslar va ularning turlari, shuningdek, ularning iqtisodiy mazmuni tahlil qilingan.
- Qishloq xoʻjaligi tarmogʻida iqtisodiy oʻzgarishlarning statistik tahlili va rivojlanish tendensiyalarining prognozlanishi: Ushbu bobda Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi tarmogʻining asosiy rivojlanish tendensiyalari boʻyicha natijaviy koʻrsatkichlarning koʻp omilli ekonometrik modeli asosida 2030-yilga qadar prognoz koʻrsatkichlari ishlab chiqilgan. Xususan, agrar sektorning innovatsion rivojlanish yoʻllari, agrobiznes majmuasining tarkibiy tuzilmasi va samaradorligini oshirish omillari, qishloq xoʻjaligi korxonalari faoliyatining barqarorligiga ta’sir qiluvchi omillar tahlili va ularning qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti rivojlanishiga ta’siri oʻrganilgan.